trzem

Old Polish

Alternative forms

  • strzem

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *termъ. First attested in the 14th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /tr̝ɛ(ː)m/
    • IPA(key): (15th CE) /tr̝ɛm/, /tr̝em/

    Noun

    trzem m animacy unattested

    1. (attested in Lesser Poland) chamber, conclave
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 64, 4, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Blogoslawoni, iegosz ies wibral y przyøl, przebiwacz bødze w trzemech twogich (in atriis tuis)
        [Błogosławiony, jegoż jeś wybrał i przyjął, przebywać będzie w trzemiech twojich (in atriis tuis)]
      • 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[1], [2], [3], volume XXV, page 156:
        Na trzemye in palacio
        [Na trzemie in palacio]
      1. cenacle (dining room on the first floor)
        • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[4], page 521:
          A on yem vkaze vyelyka vslana na vyschey cząsczy, czvsch na trzemye (ipse ostendit vobis cenaculum magnum stratum Luc 22, 12), podlug obyczaya zydovskyego, *ktorys czynyly trzemy na vyrzchv, gdzyez vyeczerzaly, a na dolye loznycze (in superiori parte domus faciebant Palaestini cenacula, inferius autem cubicula)
          [A on jem ukaże [sień] wieliką, usłaną na wyszej części [domu], czusz na trzemie (ipse ostendit vobis cenaculum magnum stratum Luc 22, 12), podług obyczaja żydowskiego, ktor[z]yż czynili trzemy na wirzchu, gdzież wieczerzali, a na dole łożnice (in superiori parte domus faciebant Palaestini cenacula, inferius autem cubicula)]
      2. (figuratively, attested in Greater Poland) the human body
        • 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎scan transliteration, transcription, number 18 arg, Greater Poland:
          Ten ps[alm] powyada, yze Kristus w dzewyczy trzeem wszedw, odpuszczy czlowyeku tagemne grzechy
          [Ten ps[alm] powiada, iże Krystus w dziewiczy trzem wszedw odpuści człowieku tajemne grzechy]

    Descendants

    • Middle Polish: trzem

    References

    Polish

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈtʂɛm/
    • Audio:(file)
    • Rhymes: -ɛm
    • Syllabification: trzem

    Etymology 1

      Inherited from Old Polish trzem. Doublet of terem.

      Noun

      trzem m inan

      1. (obsolete) house; edifice, palace
        • 1901, Aleksander Brückner, Cywilizacja i język. Szkice z dziejów obyczajowości polskiej‎[5], Warszawa: Druk. K. Kowalewski, page 37:
          Tymczasem, […], obok drewnianych, z[ ]rzadka podmurowanych trzemów, chyzów, wież (namiotow), wznosiły się po kasztelach cerekwie[sic – meaning cerkwie] i kapły, […].
          Meanwhile, […], near wooden, rarely masoned houses, chambers, towers (tents), churches were towered on castella, […].
        • 1946, Zdzisław Adam Rajewski, Jak żyli nasi przodkowie w zaraniu dziejów (Wiedza Powszechna. Wydawnictwo Popularno-Naukowe), volume 28, Warszawa: Czytelnik, page 2:
          Niektóre domy [Polan] […] posiadały piętro i zwały się trzemem.
          Some houses [of Polans] […] had a storey and were called a trzem.
      Declension
      Declension of trzem
      singular plural
      nominative trzem trzemy
      genitive trzemu trzemów
      dative trzemowi trzemom
      accusative trzem trzemy
      instrumental trzemem trzemami
      locative trzemie trzemach
      vocative trzemie trzemy

      Etymology 2

        See the etymology of the corresponding lemma form.

        Numeral

        trzem

        1. dative plural of trzy

        Further reading