szady

See also: Szady and sządy

Old Polish

Alternative forms

  • szad

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *śědъ.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /ʃʲadiː/
    • IPA(key): (15th CE) /ʃʲadi/

    Adjective

    szady

    1. (attested in Lesser Poland) grey, grey-haired
    2. (in plant names, attested in Lesser Poland, Pomerania) spiky
      • 1895 [1397], Archiwum Komisji Prawniczej. Collectanea ex Archivo Collegii Iuridici‎[3], volume VIIIa, page 71:
        Domina habet construere thabernam pro se et pro suis legittimis successoribus circa rubum canum, qui dicitur in wlgari sadi kerz
        [Domina habet construere thabernam pro se et pro suis legittimis successoribus circa rubum canum, qui dicitur in wlgari szady kierz]
      • 1874 [XIV ex.], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎[4], volume X, page 380:
        Recognouerunt inter willas fecisse granicies seu signa... a signo thoporziscko ad signum sady kierz
        [Recognouerunt inter willas fecisse granicies seu signa... a signo toporzysko ad signum szady kierz]
      • 1962-1975 [1419], Stanisław Kuraś, Irena Sułkowska-Kuraś, editors, Zbiór dokumentów małopolskich [A collection of documents from Lesser Poland]‎[5], volume I, Lesser Poland, pages 426-427:
        Clemens... debet habere granicies incipiendo a scopulo al. od naroznycze domini Pakossy et debet recte ire et transire ad schadi kyerz, nondum adyeniente schady kyerz locavimusque ibi tres lapides in signum istarum granicierum... Ab istis autem lapidibus debent ire ad schady kyerz, a schady kierz usque ad vallem..., ubi solebat ius sedere
        [Clemens... debet habere granicies incipiendo a scopulo al. od narożnice domini Pakoszy et debet recte ire et transire ad szady kierz, nondum adyeniente szady kierz locavimusque ibi tres lapides in signum istarum granicierum... Ab istis autem lapidibus debent ire ad szady kierz, a szady kierz usque ad vallem..., ubi solebat ius sedere]
      • 1905 [1375], Friedrich Lorentz, editor, O pomierielskom (driewnie-kaszubskom) jazykie do połowiny XV stoletija, Pomerania, pages 3, 82:
        Szada yablon
        [Szada jabłoń]
    3. The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
      1. tanned, swarthy
        • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[6], page 148:
          Alye kyedy byl v mąstvye, nyeczo byl szot od gorączosczy sloneczney
          [Ale kiedy był w męstwie, nieco był szad od gorącości słonecznej]

    Derived terms

    adjectives
    • szadawy
    • szadogrzywy
    nouns
    • szada jabłoń
    • szadopiór
    • szady kierz
    • szadziec
    • szadzina
    verbs
    • szadzieć impf
    nouns
    • szadziwość

    Descendants

    • Polish: szady, sady (Near Masovian, Western Lublin, Ponikwoda), sady (“dark”) (Kielce)
    • Silesian: szady

    References

    Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish szady.

      Pronunciation

      Adjective

      szady

      1. (Kuyavia, Western Lublin, Bychawa, Chmielnik, of cattle fur) red-brown and white

      Derived terms

      Further reading

      • Władysław Matlakowski (1892), “szady”, in Słownik wyrazów ludowych zebranych w Czerskiem i na Kujawach (in Polish), Kraków: nakł. Akademii Umiejętności; Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego pod zarządem A. M. Kosterkiewicza, page 16
      • Hieronim Łopaciński (1892), “szady”, in “Przyczynki do nowego słownika języka polskiego (słownik wyrazów ludowych z Lubelskiego i innych okolic Królestwa Polskiego)”, in Prace Filologiczne (in Polish), volume 4, Warsaw: skł. gł. w Księgarni E. Wende i Ska, page 253

      Silesian

      Etymology

        Inherited from Old Polish szady.

        Pronunciation

        • IPA(key): /ˈʂa.dɪ/
        • Audio:(file)
        • Rhymes: -adɪ
        • Syllabification: sza‧dy

        Adjective

        szady

        1. gray; gray-haired
        2. (obsolete) synonym of ciymny
        3. (obsolete) synonym of brōndzowy

        Declension

        Declension of szady
        singular plural
        masculine neuter feminine virile nonvirile
        animate inanimate
        nominative szady szade szadŏ szadzi szade
        genitive szadego szadyj szadych
        dative szadymu szadyj szadym
        accusative szadego szady szade szadõ szadych szade
        instrumental szadym szadōm szadymi
        locative szadym szadyj szadych
        vocative szady szade szadŏ szadzi szade

        Further reading

        • Bogdan Kallus (2020), “szady”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN, page 386
        • Michał Przywara (c. 1900), “szady”, in Narzecza śląskie napisał ks. Michał Przywara. C. Słownik‎[7]