strzyc

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *striťi. First attested in the 15th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /str̝it͡sʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /str̝it͡sʲ/

    Verb

    strzyc impf

    1. (transitive, attested in Silesia) to shear, to cut or trim hair or fur
      • 1885-2024 [c. 1450], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎[1], volume IV, page 578:
        Strigøcz cisione
        [Strzygąc cisione]
      • 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 19, 27:
        […] any okrøgle bødzecze strzicz krczicze any bødzecze golicz brodi […]
        [ […] ani okrągle będziecie strzyc krczyce, ani będziecie golić brody […] ]
      • 1466, Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy z rkpsu Biblioteki Jagiellońskiej nr 2195 oraz z rękopisu, numbers 1490/11, 1945/1, Biblioteka Kapitulna w Pradze, page 14:
        Non mihi, gl. sc. agnello, sed domino prodest me viuere, viuo, vt metat, gl. tondat, accipiat, strzyglby, ex terga yellera multa meo
        [Non mihi, gl. sc. agnello, sed domino prodest me viuere, viuo, vt metat, gl. tondat, accipiat, strzygłby, ex terga yellera multa meo]
      • 1885-2024 [XV p. post.], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎[2], volume III, Wrocław, page 289:
        Semper que non sunt sua, querunt, oyes alienas tollunt strzygą
        [Semper que non sunt sua, querunt, oyes alienas tollunt strzygą]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[3], page 148:
        Vloszy yego glovy byly czarne, […] nygdy nye strzyzone
        [Włosy jego głowy były czarne, […] nigdy nie strzyżone]
      • 1880-1894 [XV p. pr.], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎[4], volume I, page 310:
        Quasi agnus coram tondente, prz[y] szstrzygacim, obmutescet
        [Quasi agnus coram tondente, prz[y] strzygącym, obmutescet]
      • 1884 [1476], Ignacy Polkowski, editor, Katalog rękopisów kapitulnych katedry krakowskiej. Cz. 1, Kodexa rękopiśmienne 1-228‎[5], volume III, page 108:
        Quasi agnus coram tondente, prz[y] szstrzygacim, obmutescet
        [Quasi agnus coram tondente, prz[y] strzygącym, obmutescet]
    2. (hapax legomenon) The meaning of this term is uncertain.
      • 1915 [XV p. post.], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543‎[6], page 522:
        Strzydz extorquere
        [Strzyc extorquere]

    Descendants

    • Polish: strzyc

    References

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish strzyc.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈstʂɘt͡s/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -ɘt͡s
      • Syllabification: strzyc

      Verb

      strzyc impf (perfective ostrzyc)

      1. (transitive) to shear, to cut (to shorten one's hair or facial hair with something sharp) [with accusative or dative ‘whom’; or with accusative ‘what’; or with instrumental ‘with what’]
      2. (transitive) to shear (to shorten the fur of an animal with something sharp, especially the wool of a sheep) [with accusative or dative ‘what’; or with instrumental ‘with what’]
      3. (transitive) to shear, to cut (to trim plants to give them some shape, or cut them close to the ground) [with accusative ‘what’; or with instrumental ‘with what’]
      4. (transitive, colloquial) to fleece (to deprive someone of money by forcing them to pay excessively high prices for goods or services) [with z (+ genitive) ‘of what’]
      5. (transitive) to wiggle (to move a part of the body gently, showing emotions in a specific situation) [with instrumental ‘what’]
      6. (transitive, obsolete, of animals) synonym of gryźć / skubać
      7. (intransitive, obsolete or Suwałki, Augustów) synonym of ćwierkać / strzykać
      8. (reflexive with się) to give oneself a haircut (to shorten one's own hair with something sharp) [with instrumental ‘with what’]
      9. (reflexive with się) to get a haircut (to have one's hair shortened with something sharp by e.g. a hairdresser)
      10. (reflexive with się) to have a haircut (to wear one's hair in a certain way)

      Conjugation

      Conjugation of strzyc impf (class XI)
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive strzyc
      present tense 1st strzygę strzyżemy
      2nd strzyżesz strzyżecie
      3rd strzyże strzygą
      impersonal strzyże się
      past tense 1st strzygłem,
      -(e)m strzygł
      strzygłam,
      -(e)m strzygła
      strzygłom1,
      -(e)m strzygło
      strzygliśmy,
      -(e)śmy strzygli
      strzygłyśmy,
      -(e)śmy strzygły
      2nd strzygłeś,
      -(e)ś strzygł
      strzygłaś,
      -(e)ś strzygła
      strzygłoś1,
      -(e)ś strzygło
      strzygliście,
      -(e)ście strzygli
      strzygłyście,
      -(e)ście strzygły
      3rd strzygł strzygła strzygło strzygli strzygły
      impersonal strzyżono
      future tense 1st będę strzygł, będę strzyc będę strzygła, będę strzyc będę strzygło1, będę strzyc będziemy strzygli, będziemy strzyc będziemy strzygły, będziemy strzyc
      2nd będziesz strzygł, będziesz strzyc będziesz strzygła, będziesz strzyc będziesz strzygło1, będziesz strzyc będziecie strzygli, będziecie strzyc będziecie strzygły, będziecie strzyc
      3rd będzie strzygł, będzie strzyc będzie strzygła, będzie strzyc będzie strzygło, będzie strzyc będą strzygli, będą strzyc będą strzygły, będą strzyc
      impersonal będzie strzyc się
      conditional 1st strzygłbym,
      bym strzygł
      strzygłabym,
      bym strzygła
      strzygłobym1,
      bym strzygło
      strzyglibyśmy,
      byśmy strzygli
      strzygłybyśmy,
      byśmy strzygły
      2nd strzygłbyś,
      byś strzygł
      strzygłabyś,
      byś strzygła
      strzygłobyś1,
      byś strzygło
      strzyglibyście,
      byście strzygli
      strzygłybyście,
      byście strzygły
      3rd strzygłby,
      by strzygł
      strzygłaby,
      by strzygła
      strzygłoby,
      by strzygło
      strzygliby,
      by strzygli
      strzygłyby,
      by strzygły
      impersonal strzyżono by
      imperative 1st niech strzygę strzyżmy
      2nd strzyż strzyżcie
      3rd niech strzyże niech strzygą
      less common forms
      pluperfect
      (dated, literary)
      1st strzygłem był strzygłam była strzygłom było1 strzygliśmy byli strzygłyśmy były
      2nd strzygłeś był strzygłaś była strzygłoś było1 strzygliście byli strzygłyście były
      3rd strzygł był strzygła była strzygło było strzygli byli strzygły były
      past conditional
      (dated, literary)
      1st byłbym strzygł byłabym strzygła byłobym strzygło1 bylibyśmy strzygli byłybyśmy strzygły
      2nd byłbyś strzygł byłabyś strzygła byłobyś strzygło1 bylibyście strzygli byłybyście strzygły
      3rd byłby strzygł byłaby strzygła byłoby strzygło byliby strzygli byłyby strzygły
      active adjectival participle strzygący strzygąca strzygące strzygący strzygące
      passive adjectival participle strzyżony strzyżona strzyżone strzyżeni strzyżone
      contemporary adverbial participle strzygąc
      verbal noun strzyżenie

      1Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.

      Derived terms

      nouns
      verbs

      Further reading

      • Modern Standard Polish:
        • “strzyc”, in Wielki słownik języka polskiego‎[7] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
        • “strzyc się”, in Wielki słownik języka polskiego‎[8] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
        • “strzyc”, in Polish dictionaries at PWN‎[9] (in Polish)
        • Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “strzyc (się)”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish]‎[10], 4. online edition, Warszawa
      • Middle Polish:
        • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “strzyc”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
        • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “strzyc się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
        • Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], (Can we date this quote?)
      • Historic dictionaries:
      • Dialectal dictionaries:
        • Jan Karłowicz (1907), “strzyc”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 5: R S Ś T, Kraków: Akademia Umiejętności, page 252