siła
See also: Appendix:Variations of "sila"
Old Polish
Etymology
Etymology tree
Inherited from Proto-Slavic *sìla. First attested in the 14th century.
Pronunciation
Noun
siła f
- strength, force, power
- 15th century, Spowiedź powszechna - Confessio generalis, number 4:
- Davam sche... vynna..., y[ch]zem boga mego nye milowa[ła] ze wszythkych szyl moych
- [Dawam sie... winna..., i[ch]żem Boga mego nie miłowa[ła] ze wszytkich sił moich]
- (in the plural, Christianity, attested in Lesser Poland) angels
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]scan transliteration, transcription, numbers 102, 21, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
- Blogoslawcze panv wszyczki syly (virtutes) yego, slugy yego, gysz czynycze wolø yego!
- [Błogosławcie Panu wszyćki siły (virtutes) jego, sługi jego, jiż czynicie wolą jego!]
- (attested in Masovia) violence; rate (illegal force or show of strength)
- 1920 [1404], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 482, Płońsk:
- Yacom ya *Szbeycze sily ne vczinil, wiwodl sz thancza, any pomocznikem bil
- [Jakom ja Żbiejcie siły nie uczynił, wywiodł z tańca, ani pomocnikiem był]
- (attested in Masovia) force (ability to evoke a reaction)
- 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią][2], Mierzeniec, Płock, line 173:
- Morza mądre y thesz vyly, w thym szkaszvya szwoye szyly, y chorego y strowego sbavya szyuotha kaszdego
- [Morzę mądre i też wiły, w tym skazuję swoje siły, i chorego i zdrowego zbawię żywota każdego]
- a lot (a large amount or number of something)
- 1451-1455, Legenda o świętym Aleksym[3], line 213:
- Thv wyacz byla lvdzy szyla, szylno wyelka czyszczba byla
- [Tu więc była ludzi siła, silno wielka ciszczba była]
Derived terms
adjectives
- przesilny
- silny
adverbs
- siłą
- siłą mocą
nouns
- dziewięsił
- niebieskie siły
verbs
- silić impf
Related terms
adjective
- nasilny
- usilny
nouns
- nasile
- nasilnik
- nieusiłownie
- osilca
- osile
- osilnik
- osilstwo
- posilenie
- silność
- usilca
- usile
- usilenie
- usilnik
- usilność
- usilstwo
- usiłowanie
Descendants
- Polish: siła, sieła (Middle Polish), siéła (Western Kraków, Krzęcin, Szczodrkowice, Skała, Lasovia, Stalowa Wola, Tarnobrzeg)
- Silesian: siyła, śyła (Steuer's Silesian Alphabet)
References
- Boryś, Wiesław (2005), “siła”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “siła”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
Alternative forms
- sieła (Middle Polish)
- siéła (Western Kraków, Krzęcin, Szczodrkowice, Skała, Lasovia, Stalowa Wola, Tarnobrzeg)
Etymology
Etymology tree
Inherited from Old Polish siła.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈɕi.wa/
- (Middle Polish) IPA(key): /ˈɕi.ɫa/
- (Greater Poland):
- (Bory Tucholskie) IPA(key): [ˈɕi.wa]
- (Masovia):
- (Near Masovian) IPA(key): [ˈɕi.wa]
- (Far Masovian) IPA(key): [ˈɕi.wa]
- (Podlachia) IPA(key): [ˈɕi.ɫa]
- (Suwałki) IPA(key): [ˈɕi.ɫa]
- (Lesser Poland):
- (Masovian Borderland) IPA(key): [ˈɕi.wa]
- (Kielce) IPA(key): [ˈɕi.wa]
- (Western Kraków) IPA(key): [ˈɕi.wa]
- (Eastern Kraków) IPA(key): [ˈɕi.wa]
- (Lasovia) IPA(key): [ˈɕi.wa]
- (Western Lublin) IPA(key): [ˈɕi.ɫa]
- (Przemyśl) IPA(key): [ˈɕi.ɫa]
- (Goral):
- (Podhale) IPA(key): [ˈɕi.wa]
Audio: (file) - Rhymes: -iwa
- Syllabification: si‧ła
- Homophone: Siła
Noun
siła f
- strength (that which allows living things to act)
- Synonym: mocarność
- (Northern Borderlands, Lithuania) strength (ability to succeed)
- To nie moja siła. ― I won't make it.
- strength (mental capability that allows one to carry on)
- strength (property of actions, statements, etc. that may convince someone to a particular view)
- force, drive (something that causes movement, action, or a phenomena)
- strength (intensity of a phenomenon)
- strength (capabilities or level of influence a social or political group can exert)
- strength (value of a currency in relation to others)
- strength, muscle (that which may force someone to do something)
- (physics) force (physical quantity that denotes ability to push, pull, twist or accelerate a body and which has a direction and is measured in a unit dimensioned in mass × distance/time² (ML/T²): SI: newton (N); CGS: dyne (dyn))
- strength (strong aspect of something; something considered positively)
- force (power of unknown to the speaker origin that can cause unnerving effects)
- force (group of people who have a particular function)
- force (group of people that create an organization in order to do something)
- force (unit of people with a particular function)
- (in the plural, military) forces (military unit)
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | siła | siły |
| genitive | siły | sił |
| dative | sile | siłom |
| accusative | siłę | siły |
| instrumental | siłą | siłami |
| locative | sile | siłach |
| vocative | siło | siły |
Adverb
siła (not comparable)
Numeral
siła
- (obsolete or dialectal, Near Masovian, Międzyrzec Podlaski, Iłów, Gąbin, Włoszczonów, Far Masovian, Przasnysz County, Podlachia, Tykocin, Suwałki, Augustów Governorate, Masovian Borderland, Solec nad Wisłą, Kłudzie, Kielce, Staszów, Czajków Północny, Suków, Western Kraków, Żarki, Siewierz, Pilica, Lasovia, Western Lublin, Lublin County, Przemyśl, San river, Podhale, Rabka-Zdrój) much, a lot
- Synonym: dużo
- (Bory Tucholskie, Tuchola, Near Masovian, Jagodne, Drwalew, Budziszyn, Żelechów, Far Masovian, Korytnica, Ciechanów, Przasnysz County, Przasnysz, Podlachia, Tykocin, Masovian Borderland, Bąkowiec, Kielce, Western Kraków, Żarki, Siewierz, Pilica, Eastern Kraków, Gdów, Bochnia, Przemyśl, San river) how much, how many
- Synonym: ile
Declension
| plural | ||
|---|---|---|
| virile (= masculine personal) | non-virile | |
| nominative/ |
— | — |
| genitive | siłu1 | |
| dative | siłu1 | |
| accusative | — | — |
| instrumental | siłu1 | |
| locative | siłu1 | |
Derived terms
adjectives
- silny
- siłowy
- skazany na własne siły
- w sile wieku
adverbs
- ile sił w gardle
- ile sił w nogach
- ile sił w piersiach
- ile sił w płucach
- na siłę
- o własnych siłach
- siłą
- siłą rozpędu
- własnymi siłami
- wspólnymi siłami
- z całej siły
- z pozycji siły
- żadną siłą
nouns
- bezsiła
- kilogram-siła
- silnia
- silnik
- siła ciężkości
- siła nabywcza
- siła napędowa
- siła nośna
- siła pociągowa
- siła przebicia
- siła woli
- siła wyższa
- siłacz
- siłomierz
- siłownia
- siłownik
- siłowskaz
- siły powietrzne
- siły wytwórcze
- siły zbrojne
- żadna siła
particle
phrase
- nie ma takiej siły
proverb
- siła złego na jednego
verbs
- gonić ostatkiem sił impf
- liczyć na własne siły impf
- mierzyć siły na zamiary impf
- mierzyć zamiary na siły impf
- nie być na siły impf
- nie mieć siły impf
- opaść z sił pf, opadać z sił impf
- poczuć się na siłach pf, czuć się na siłach impf
- połączyć siły pf, łączyć siły impf
- przybrać na sile pf, przybierać na sile impf
- spróbować swoich sił pf, próbować swoich sił impf
Related terms
adjectives
noun
verbs
- bezsilnieć impf
Trivia
According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), siła is one of the most used words in Polish, appearing 79 times in scientific texts, 80 times in news, 96 times in essays, 32 times in fiction, and 27 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 314 times, making it the 161st most common word in a corpus of 500,000 words.[1]
References
Further reading
- Modern Standard Polish:
- “siła”, in Wielki słownik języka polskiego[4] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “siła”, in Polish dictionaries at PWN[5] (in Polish)
- Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “siła”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish][6], 4. online edition, Warszawa
- Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “siła”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish][7], 4. online edition, Warszawa
- Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “siła”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish][8], 4. online edition, Warszawa
- Middle Polish:
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “1. siła”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “2. siła”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “SIŁA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 30 May 2023
- Historic dictionaries:
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “siła”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “siła”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “siła”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 113
- Dialectal dictionaries:
- Jan Karłowicz (1907), “siła”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 5: R S Ś T, Kraków: Akademia Umiejętności, page 130
Categories:
- Old Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Old Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms inherited from Proto-Indo-European
- Old Polish terms inherited from Proto-Balto-Slavic
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *seh₂-
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish nouns
- Old Polish feminine nouns
- Old Polish terms with quotations
- zlw-opl:Christianity
- Lesser Poland Old Polish
- Masovia Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Polish terms inherited from Proto-Balto-Slavic
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *seh₂-
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms inherited from Proto-Indo-European
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Middle Polish
- Bory Tucholskie Polish
- Near Masovian Polish
- Far Masovian Polish
- Podlachia Polish
- Suwałki Polish
- Masovian Borderland Polish
- Kielce Polish
- Western Kraków Polish
- Eastern Kraków Polish
- Lasovia Polish
- Western Lublin Polish
- Przemyśl Polish
- Podhale Polish
- Polish terms with audio pronunciation
- Rhymes:Polish/iwa
- Rhymes:Polish/iwa/2 syllables
- Polish terms with homophones
- Polish lemmas
- Polish nouns
- Polish feminine nouns
- Northern Borderlands Polish
- Polish terms with usage examples
- pl:Physics
- pl:Military
- Polish hard feminine nouns
- Polish adverbs
- Polish uncomparable adverbs
- Polish terms with obsolete senses
- Polish dialectal terms
- Polish numerals
- Polish degree adverbs