Quechua
Adjective
qhipa
- (temporally) next, future
- (spatially) behind, back
Noun
qhipa
- future
Usage notes
In Quechua, qhipa means both "behind" and "future" and ñawpa means "ahead, in front" and "past". Local and temporal concepts of adverbs in Quechua (as well as in Aymara) are associated to each other reversely, in stark contrast to other languages such as English. The future is unknown and cannot be seen, therefore Quechua speakers imagine it as something situated behind them as they move backwards into the future, while facing the past in front of them, which is remembered and can, therefore, be seen.
Declension
Declension of qhipa
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
qhipa
|
qhipakuna
|
| accusative
|
qhipata
|
qhipakunata
|
| dative
|
qhipaman
|
qhipakunaman
|
| genitive
|
qhipap
|
qhipakunap
|
| locative
|
qhipapi
|
qhipakunapi
|
| terminative
|
qhipakama
|
qhipakunakama
|
| ablative
|
qhipamanta
|
qhipakunamanta
|
| instrumental
|
qhipawan
|
qhipakunawan
|
| comitative
|
qhipantin
|
qhipakunantin
|
| abessive
|
qhipannaq
|
qhipakunannaq
|
| comparative
|
qhipahina
|
qhipakunahina
|
| causative
|
qhiparayku
|
qhipakunarayku
|
| benefactive
|
qhipapaq
|
qhipakunapaq
|
| associative
|
qhipapura
|
qhipakunapura
|
| distributive
|
qhipanka
|
qhipakunanka
|
| exclusive
|
qhipalla
|
qhipakunalla
|
Possessive forms of qhipa
ñuqap - first-person singular
| ñuqap (my)
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
qhipay
|
qhipaykuna
|
| accusative
|
qhipayta
|
qhipaykunata
|
| dative
|
qhipayman
|
qhipaykunaman
|
| genitive
|
qhipaypa
|
qhipaykunap
|
| locative
|
qhipaypi
|
qhipaykunapi
|
| terminative
|
qhipaykama
|
qhipaykunakama
|
| ablative
|
qhipaymanta
|
qhipaykunamanta
|
| instrumental
|
qhipaywan
|
qhipaykunawan
|
| comitative
|
qhipaynintin
|
qhipaykunantin
|
| abessive
|
qhipayninnaq
|
qhipaykunannaq
|
| comparative
|
qhipayhina
|
qhipaykunahina
|
| causative
|
qhipayrayku
|
qhipaykunarayku
|
| benefactive
|
qhipaypaq
|
qhipaykunapaq
|
| associative
|
qhipaypura
|
qhipaykunapura
|
| distributive
|
qhipayninka
|
qhipaykunanka
|
| exclusive
|
qhipaylla
|
qhipaykunalla
|
qampa - second-person singular
| qampa (your)
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
qhipayki
|
qhipaykikuna
|
| accusative
|
qhipaykita
|
qhipaykikunata
|
| dative
|
qhipaykiman
|
qhipaykikunaman
|
| genitive
|
qhipaykipa
|
qhipaykikunap
|
| locative
|
qhipaykipi
|
qhipaykikunapi
|
| terminative
|
qhipaykikama
|
qhipaykikunakama
|
| ablative
|
qhipaykimanta
|
qhipaykikunamanta
|
| instrumental
|
qhipaykiwan
|
qhipaykikunawan
|
| comitative
|
qhipaykintin
|
qhipaykikunantin
|
| abessive
|
qhipaykinnaq
|
qhipaykikunannaq
|
| comparative
|
qhipaykihina
|
qhipaykikunahina
|
| causative
|
qhipaykirayku
|
qhipaykikunarayku
|
| benefactive
|
qhipaykipaq
|
qhipaykikunapaq
|
| associative
|
qhipaykipura
|
qhipaykikunapura
|
| distributive
|
qhipaykinka
|
qhipaykikunanka
|
| exclusive
|
qhipaykilla
|
qhipaykikunalla
|
paypa - third-person singular
| paypa (his/her/its)
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
qhipan
|
qhipankuna
|
| accusative
|
qhipanta
|
qhipankunata
|
| dative
|
qhipanman
|
qhipankunaman
|
| genitive
|
qhipanpa
|
qhipankunap
|
| locative
|
qhipanpi
|
qhipankunapi
|
| terminative
|
qhipankama
|
qhipankunakama
|
| ablative
|
qhipanmanta
|
qhipankunamanta
|
| instrumental
|
qhipanwan
|
qhipankunawan
|
| comitative
|
qhipanintin
|
qhipankunantin
|
| abessive
|
qhipanninnaq
|
qhipankunannaq
|
| comparative
|
qhipanhina
|
qhipankunahina
|
| causative
|
qhipanrayku
|
qhipankunarayku
|
| benefactive
|
qhipanpaq
|
qhipankunapaq
|
| associative
|
qhipanpura
|
qhipankunapura
|
| distributive
|
qhipaninka
|
qhipankunanka
|
| exclusive
|
qhipanlla
|
qhipankunalla
|
ñuqanchikpa - first-person inclusive plural
| ñuqanchikpa (our(incl))
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
qhipanchik
|
qhipanchikkuna
|
| accusative
|
qhipanchikta
|
qhipanchikkunata
|
| dative
|
qhipanchikman
|
qhipanchikkunaman
|
| genitive
|
qhipanchikpa
|
qhipanchikkunap
|
| locative
|
qhipanchikpi
|
qhipanchikkunapi
|
| terminative
|
qhipanchikkama
|
qhipanchikkunakama
|
| ablative
|
qhipanchikmanta
|
qhipanchikkunamanta
|
| instrumental
|
qhipanchikwan
|
qhipanchikkunawan
|
| comitative
|
qhipanchiknintin
|
qhipanchikkunantin
|
| abessive
|
qhipanchikninnaq
|
qhipanchikkunannaq
|
| comparative
|
qhipanchikhina
|
qhipanchikkunahina
|
| causative
|
qhipanchikrayku
|
qhipanchikkunarayku
|
| benefactive
|
qhipanchikpaq
|
qhipanchikkunapaq
|
| associative
|
qhipanchikpura
|
qhipanchikkunapura
|
| distributive
|
qhipanchikninka
|
qhipanchikkunanka
|
| exclusive
|
qhipanchiklla
|
qhipanchikkunalla
|
ñuqaykup - first-person exclusive plural
| ñuqaykup (our(excl))
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
qhipayku
|
qhipaykukuna
|
| accusative
|
qhipaykuta
|
qhipaykukunata
|
| dative
|
qhipaykuman
|
qhipaykukunaman
|
| genitive
|
qhipaykupa
|
qhipaykukunap
|
| locative
|
qhipaykupi
|
qhipaykukunapi
|
| terminative
|
qhipaykukama
|
qhipaykukunakama
|
| ablative
|
qhipaykumanta
|
qhipaykukunamanta
|
| instrumental
|
qhipaykuwan
|
qhipaykukunawan
|
| comitative
|
qhipaykuntin
|
qhipaykukunantin
|
| abessive
|
qhipaykunnaq
|
qhipaykukunannaq
|
| comparative
|
qhipaykuhina
|
qhipaykukunahina
|
| causative
|
qhipaykurayku
|
qhipaykukunarayku
|
| benefactive
|
qhipaykupaq
|
qhipaykukunapaq
|
| associative
|
qhipaykupura
|
qhipaykukunapura
|
| distributive
|
qhipaykunka
|
qhipaykukunanka
|
| exclusive
|
qhipaykulla
|
qhipaykukunalla
|
qamkunap - second-person plural
| qamkunap (your(pl))
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
qhipaykichik
|
qhipaykichikkuna
|
| accusative
|
qhipaykichikta
|
qhipaykichikkunata
|
| dative
|
qhipaykichikman
|
qhipaykichikkunaman
|
| genitive
|
qhipaykichikpa
|
qhipaykichikkunap
|
| locative
|
qhipaykichikpi
|
qhipaykichikkunapi
|
| terminative
|
qhipaykichikkama
|
qhipaykichikkunakama
|
| ablative
|
qhipaykichikmanta
|
qhipaykichikkunamanta
|
| instrumental
|
qhipaykichikwan
|
qhipaykichikkunawan
|
| comitative
|
qhipaykichiknintin
|
qhipaykichikkunantin
|
| abessive
|
qhipaykichikninnaq
|
qhipaykichikkunannaq
|
| comparative
|
qhipaykichikhina
|
qhipaykichikkunahina
|
| causative
|
qhipaykichikrayku
|
qhipaykichikkunarayku
|
| benefactive
|
qhipaykichikpaq
|
qhipaykichikkunapaq
|
| associative
|
qhipaykichikpura
|
qhipaykichikkunapura
|
| distributive
|
qhipaykichikninka
|
qhipaykichikkunanka
|
| exclusive
|
qhipaykichiklla
|
qhipaykichikkunalla
|
paykunap - third-person plural
| paykunap (their)
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
qhipanku
|
qhipankukuna
|
| accusative
|
qhipankuta
|
qhipankukunata
|
| dative
|
qhipankuman
|
qhipankukunaman
|
| genitive
|
qhipankupa
|
qhipankukunap
|
| locative
|
qhipankupi
|
qhipankukunapi
|
| terminative
|
qhipankukama
|
qhipankukunakama
|
| ablative
|
qhipankumanta
|
qhipankukunamanta
|
| instrumental
|
qhipankuwan
|
qhipankukunawan
|
| comitative
|
qhipankuntin
|
qhipankukunantin
|
| abessive
|
qhipankunnaq
|
qhipankukunannaq
|
| comparative
|
qhipankuhina
|
qhipankukunahina
|
| causative
|
qhipankurayku
|
qhipankukunarayku
|
| benefactive
|
qhipankupaq
|
qhipankukunapaq
|
| associative
|
qhipankupura
|
qhipankukunapura
|
| distributive
|
qhipankunka
|
qhipankukunanka
|
| exclusive
|
qhipankulla
|
qhipankukunalla
|
|
Hidden categories:
- Pages with entries
- Pages with 1 entry