qhipa

Quechua

Alternative forms

Adjective

qhipa

  1. (temporally) next, future
  2. (spatially) behind, back

Noun

qhipa

  1. future

Usage notes

In Quechua, qhipa means both "behind" and "future" and ñawpa means "ahead, in front" and "past". Local and temporal concepts of adverbs in Quechua (as well as in Aymara) are associated to each other reversely, in stark contrast to other languages such as English. The future is unknown and cannot be seen, therefore Quechua speakers imagine it as something situated behind them as they move backwards into the future, while facing the past in front of them, which is remembered and can, therefore, be seen.

Declension

Declension of qhipa
singular plural
nominative qhipa qhipakuna
accusative qhipata qhipakunata
dative qhipaman qhipakunaman
genitive qhipap qhipakunap
locative qhipapi qhipakunapi
terminative qhipakama qhipakunakama
ablative qhipamanta qhipakunamanta
instrumental qhipawan qhipakunawan
comitative qhipantin qhipakunantin
abessive qhipannaq qhipakunannaq
comparative qhipahina qhipakunahina
causative qhiparayku qhipakunarayku
benefactive qhipapaq qhipakunapaq
associative qhipapura qhipakunapura
distributive qhipanka qhipakunanka
exclusive qhipalla qhipakunalla
Possessive forms of qhipa
ñuqap - first-person singular
ñuqap (my) singular plural
nominative qhipay qhipaykuna
accusative qhipayta qhipaykunata
dative qhipayman qhipaykunaman
genitive qhipaypa qhipaykunap
locative qhipaypi qhipaykunapi
terminative qhipaykama qhipaykunakama
ablative qhipaymanta qhipaykunamanta
instrumental qhipaywan qhipaykunawan
comitative qhipaynintin qhipaykunantin
abessive qhipayninnaq qhipaykunannaq
comparative qhipayhina qhipaykunahina
causative qhipayrayku qhipaykunarayku
benefactive qhipaypaq qhipaykunapaq
associative qhipaypura qhipaykunapura
distributive qhipayninka qhipaykunanka
exclusive qhipaylla qhipaykunalla
qampa - second-person singular
qampa (your) singular plural
nominative qhipayki qhipaykikuna
accusative qhipaykita qhipaykikunata
dative qhipaykiman qhipaykikunaman
genitive qhipaykipa qhipaykikunap
locative qhipaykipi qhipaykikunapi
terminative qhipaykikama qhipaykikunakama
ablative qhipaykimanta qhipaykikunamanta
instrumental qhipaykiwan qhipaykikunawan
comitative qhipaykintin qhipaykikunantin
abessive qhipaykinnaq qhipaykikunannaq
comparative qhipaykihina qhipaykikunahina
causative qhipaykirayku qhipaykikunarayku
benefactive qhipaykipaq qhipaykikunapaq
associative qhipaykipura qhipaykikunapura
distributive qhipaykinka qhipaykikunanka
exclusive qhipaykilla qhipaykikunalla
paypa - third-person singular
paypa (his/her/its) singular plural
nominative qhipan qhipankuna
accusative qhipanta qhipankunata
dative qhipanman qhipankunaman
genitive qhipanpa qhipankunap
locative qhipanpi qhipankunapi
terminative qhipankama qhipankunakama
ablative qhipanmanta qhipankunamanta
instrumental qhipanwan qhipankunawan
comitative qhipanintin qhipankunantin
abessive qhipanninnaq qhipankunannaq
comparative qhipanhina qhipankunahina
causative qhipanrayku qhipankunarayku
benefactive qhipanpaq qhipankunapaq
associative qhipanpura qhipankunapura
distributive qhipaninka qhipankunanka
exclusive qhipanlla qhipankunalla
ñuqanchikpa - first-person inclusive plural
ñuqanchikpa (our(incl)) singular plural
nominative qhipanchik qhipanchikkuna
accusative qhipanchikta qhipanchikkunata
dative qhipanchikman qhipanchikkunaman
genitive qhipanchikpa qhipanchikkunap
locative qhipanchikpi qhipanchikkunapi
terminative qhipanchikkama qhipanchikkunakama
ablative qhipanchikmanta qhipanchikkunamanta
instrumental qhipanchikwan qhipanchikkunawan
comitative qhipanchiknintin qhipanchikkunantin
abessive qhipanchikninnaq qhipanchikkunannaq
comparative qhipanchikhina qhipanchikkunahina
causative qhipanchikrayku qhipanchikkunarayku
benefactive qhipanchikpaq qhipanchikkunapaq
associative qhipanchikpura qhipanchikkunapura
distributive qhipanchikninka qhipanchikkunanka
exclusive qhipanchiklla qhipanchikkunalla
ñuqaykup - first-person exclusive plural
ñuqaykup (our(excl)) singular plural
nominative qhipayku qhipaykukuna
accusative qhipaykuta qhipaykukunata
dative qhipaykuman qhipaykukunaman
genitive qhipaykupa qhipaykukunap
locative qhipaykupi qhipaykukunapi
terminative qhipaykukama qhipaykukunakama
ablative qhipaykumanta qhipaykukunamanta
instrumental qhipaykuwan qhipaykukunawan
comitative qhipaykuntin qhipaykukunantin
abessive qhipaykunnaq qhipaykukunannaq
comparative qhipaykuhina qhipaykukunahina
causative qhipaykurayku qhipaykukunarayku
benefactive qhipaykupaq qhipaykukunapaq
associative qhipaykupura qhipaykukunapura
distributive qhipaykunka qhipaykukunanka
exclusive qhipaykulla qhipaykukunalla
qamkunap - second-person plural
qamkunap (your(pl)) singular plural
nominative qhipaykichik qhipaykichikkuna
accusative qhipaykichikta qhipaykichikkunata
dative qhipaykichikman qhipaykichikkunaman
genitive qhipaykichikpa qhipaykichikkunap
locative qhipaykichikpi qhipaykichikkunapi
terminative qhipaykichikkama qhipaykichikkunakama
ablative qhipaykichikmanta qhipaykichikkunamanta
instrumental qhipaykichikwan qhipaykichikkunawan
comitative qhipaykichiknintin qhipaykichikkunantin
abessive qhipaykichikninnaq qhipaykichikkunannaq
comparative qhipaykichikhina qhipaykichikkunahina
causative qhipaykichikrayku qhipaykichikkunarayku
benefactive qhipaykichikpaq qhipaykichikkunapaq
associative qhipaykichikpura qhipaykichikkunapura
distributive qhipaykichikninka qhipaykichikkunanka
exclusive qhipaykichiklla qhipaykichikkunalla
paykunap - third-person plural
paykunap (their) singular plural
nominative qhipanku qhipankukuna
accusative qhipankuta qhipankukunata
dative qhipankuman qhipankukunaman
genitive qhipankupa qhipankukunap
locative qhipankupi qhipankukunapi
terminative qhipankukama qhipankukunakama
ablative qhipankumanta qhipankukunamanta
instrumental qhipankuwan qhipankukunawan
comitative qhipankuntin qhipankukunantin
abessive qhipankunnaq qhipankukunannaq
comparative qhipankuhina qhipankukunahina
causative qhipankurayku qhipankukunarayku
benefactive qhipankupaq qhipankukunapaq
associative qhipankupura qhipankukunapura
distributive qhipankunka qhipankukunanka
exclusive qhipankulla qhipankukunalla