manawa

Balinese

Pronunciation

  • IPA(key): /manawə/
  • Hyphenation: ma‧na‧wa

Etymology 1

Unknown. Cognate of Javanese ꦩꦤꦮ (manawa, “if”).

Conjunction

manawa (Balinese script ᬫᬦᬯ)

  1. if

Etymology 2

From Proto-Malayo-Polynesian *(ma-)ñawa (“to breathe”).

Noun

manawa (Balinese script ᬫᬵᬦᬯ)

  1. human

Hawaiian

Etymology

From Proto-Polynesian *manawa,[1] from Proto-Central Pacific *mañawa, from Proto-Oceanic *mañawa,[2] from Proto-Malayo-Polynesian *(ma-)ñawa, from *nihawa, from Proto-Austronesian *NiSawa (“breath, life force”). Cognates include Tongan and Tahitian manava (“belly”) and Samoan manava (“lower abdomen”).

Pronunciation

  • IPA(key): /maˈna.wa/, [məˈnɐ.ʋə]

Noun

manawa

  1. affections, feelings, disposition
    Hāliʻaliʻa mai ke aloha pili paʻa i kuʻu manawa.
    Recalling love dwelling firmly in my affections.
  2. heart (seat of emotions)
    Ke hoʻonakulu nei i kuʻu manawa, no kuʻu ipo paha kēia wela.
    Causing my heart to pitter-patter, perhaps this warmth is from my lover.
  3. time, turn
    Holoi au i nā pā i nā manawa a pau.
    I wish the dishes all the time.
  4. chronology

References

  1. ^ Ross Clark and Simon J. Greenhill, editors (2011), “manawa.1”, in “POLLEX-Online: The Polynesian Lexicon Project Online”, in Oceanic Linguistics, volume 50, number 2, pages 551–9
  2. ^ M. Ross, A. Pawley, M. Osmond, editors (2016), The Lexicon of Proto-Oceanic‎[1], volumes 5: People: Body and Mind, Australian National University, →ISBN, pages 186–7.
  • Pukui, Mary Kawena; Elbert, Samuel H. (1986), “manawa”, in Hawaiian Dictionary, Honolulu: University of Hawaii Press, →ISBN, page 180

Javanese

Javanese register set
ꦏꦿꦩ (krama): manawi
ꦏꦿꦩꦔꦺꦴꦏꦺꦴ (krama ngoko): yèn
ꦔꦺꦴꦏꦺꦴ (ngoko): manawa

Conjunction

manawa

  1. if

Māori

Etymology

From Proto-Polynesian *manawa,[1][2] from Proto-Central Pacific *mañawa, from Proto-Oceanic *mañawa,[3] from Proto-Malayo-Polynesian *(ma-)ñawa, from *nihawa, from Proto-Austronesian *NiSawa (“breath, life force”). Cognates include Tongan and Tahitian manava (“belly”) and Samoan manava (“lower abdomen”).

Compare also with ate and ngākau for similar connections of biology and emotion.

Pronunciation

  • IPA(key): /ˈmanawa/ [ˈmɐnɐwɐ]

Noun

manawa

  1. (archaic) belly, stomach
    Synonyms: kōpū, puku
  2. heart (of a person)
    Kāore i takitaro e tū ana ka neke whakamuri tētahi o ngā waewae, kātahi ka maranga te ringa, ko te ākinga iho, ngangengange noa te manawa o tōna tāne i te naihi e mau ana i tōna ringa.
    She didn't stand there long before she moved one leg backwards, then raised her hand and thrust it down piercing the heart of her husband with the knife she held in her hand.
    1. heart (seat of affections)
      Ka pā te aroha ki te ngākau, ka hotu te manawa.
      I'm affected by concern and my heart sobs.
  3. breath
    Kua rere ake te manawa nei ki runga ki te ihu.
    The breath travels up to the nose.
  4. mind
  5. spirit

Derived terms

References

  1. ^ Tregear, Edward (1891), “manawa”, in Maori–Polynesian Comparative Dictionary‎[2], Wellington, New Zealand: Lyon and Blair, page 205
  2. ^ Ross Clark and Simon J. Greenhill, editors (2011), “manawa.1”, in “POLLEX-Online: The Polynesian Lexicon Project Online”, in Oceanic Linguistics, volume 50, number 2, pages 551–9
  3. ^ M. Ross, A. Pawley, M. Osmond, editors (2016), The Lexicon of Proto-Oceanic‎[3], volumes 5: People: Body and Mind, Australian National University, →ISBN, pages 186–7.

Further reading

  • John C. Moorfield (2011), “manawa”, in Te Aka: Māori–English, English–Māori Dictionary and Index, 3rd edition, Longman/Pearson Education New Zealand, →ISBN

Tagalog

Alternative forms

Etymology

    From man- + sawa.

    Pronunciation

    • (Standard Tagalog) IPA(key): /maˈnawaʔ/ [mɐˈn̪aː.wɐʔ]
    • Rhymes: -awaʔ
    • Syllabification: ma‧na‧wa

    Verb

    manawà (complete nanawa, progressive nananawa, contemplative mananawa, 3rd actor trigger, Baybayin spelling ᜋᜈᜏ)

    1. to be fed up; to lose interest or appetite on something due to excess

    Conjugation

    Verb conjugation for manawa (Class III) - mang intransitive verb
    root word sawa
    trigger affix aspect
    infinitive complete progressive contemplative recently complete
    actor mang- manawa nanawa nananawa mananawa kapananawa1
    kakapanawa
    kapapanawa


    locative pang- -an panawaan pinanawaan pinananawaan
    pinapanawaan
    pananawaan
    papanawaan
    ⁠—
    benefactive ipang- ipanawa ipinanawa ipinapanawa ipapanawa ⁠—
    instrument ipang- ipansawa ipinansawa ipinapansawa ipapansawa ⁠—
    causative ikapang- ikapanawa ikinapanawa ikinapananawa1
    ikinakapanawa
    ikapananawa1
    ikakapanawa
    ⁠—

    1 Used in formal contexts. 2 Dialectal use only.

    Indirect (pa-) verb forms
    trigger affix aspect
    infinitive complete progressive contemplative recently complete
    actor magpa- magpasawa nagpasawa nagpapasawa magpapasawa ⁠kapasasawa1
    kapapasawa
    kapagpapasawa
    kakapasawa
    actor-secondary papang- -in papanawain pinapanawa pinapapanawa papapanawain ⁠—


    benefactive ipagpa- ipagpasawa ipinagpasawa ipinagpapasawa1
    ipinapagpasawa
    ipagpapasawa1
    ipapagpasawa
    ⁠—
    ipapang- ipapanawa ipinapanawa ipinapapanawa ipapapanawa ⁠—
    causative ikapagpapang- ikapagpapanawa ikinapagpapanawa ikinapagpapapanawa1
    ikinakapagpapanawa
    ikapagpapapanawa1
    ikakapagpapanawa
    ⁠—
    locative papang- -an papanawaan pinapanawaan pinapapanawaan papapanawaan ⁠—

    1 Used in formal contexts.

    Ability/involuntary (maka-/ma-) verb forms
    direct action verbs
    trigger affix aspect
    infinitive complete progressive contemplative
    actor makapang- makapanawa nakapanawa nakapananawa1
    nakakapanawa
    makapananawa1
    makakapanawa


    benefactive maipang- maipanawa naipanawa naipananawa1
    naipapanawa
    naiipanawa
    maipananawa1
    maipapanawa
    maiipanawa
    causative maikapang- maikapanawa naikapanawa naikapananawa1
    naikapapanawa
    naiikapanawa
    maikapananawa1
    maikapapanawa
    maiikapanawa
    maipang- maipanawa naipanawa naipananawa1
    naipapanawa
    naiipanawa
    maipananawa1
    maipapanawa
    maiipanawa
    locative mapang- -an mapanawaan napanawaan napananawaan1
    napapanawaan
    mapananawaan1
    mapapanawaan
    indirect action verbs
    trigger affix aspect
    infinitive complete progressive contemplative
    actor makapagpa- makapagpasawa nakapagpasawa nakapagpapasawa1
    nakakapagpasawa
    makapagpapasawa1
    makakapagpasawa
    actor-secondary mapapang- mapapanawa napapanawa napapapanawa mapapapanawa


    benefactive maipagpa- maipagpasawa naipagpasawa naipagpapasawa1
    naipapagpasawa
    naiipagpasawa
    maipagpapasawa1
    maipapagpasawa
    maiipagpasawa
    maipapang- maipapanawa naipapanawa naipapapanawa
    naiipapanawa
    maipapapanawa
    maiipapanawa
    causative maikapagpapang- maikapagpapanawa naikapagpapanawa naikapagpapapanawa1
    naikakapagpapanawa
    naiikapagpapanawa
    maikapagpapapanawa1
    maikakapagpapanawa
    maiikapagpapanawa
    locative mapapang- -an mapapanawaan napapanawaan napapapanawaan mapapapanawaan

    1 Used in formal contexts.

    Social (maki-) verb forms
    form affix aspect
    infinitive complete progressive contemplative
    direct makipang- makipanawa nakipanawa nakikipanawa makikipanawa
    indirect makipagpa- makipagpasawa nakipagpasawa nakikipagpasawa makikipagpasawa