móc

See also: Appendix:Variations of "moc"

Lower Sorbian

Alternative forms

Etymology

Inherited from Proto-Slavic *moťi.

Pronunciation

  • IPA(key): /mɨt͡s/, /mɛt͡s/, (dated) /mʊt͡s/

Verb

móc impf

  1. to be able to; can

Conjugation

Derived terms

  • mócnaŕ
  • mócny
  • móco
  • mócowaś
  • móžno
  • móžny
  • móžoš groniś
  • pśemóc
  • zamóc

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *moťì. First attested in c. 1301–1350.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /mɔːt͡sʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /mot͡sʲ/

    Verb

    móc impf

    1. (attested in Lesser Poland) can, may, to be able to (to have the requirements in order to do something either from internal or external reasons)
    2. (attested in Lesser Poland) can, may; might (to have the potential to; be possible)
    3. (attested in Greater Poland, Masovia, Lesser Poland) can, may, to be able to (to have permission)
      • 1959 [1395], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 187, Poznań:
        Kiedy u wojewody byli, tedy go się pytali: Możeli gościa dawnością sbyć? Tedy wojewoda rzekł: Ja nie skazuję, ale mnie się tako widzi, by kto mogł gościa sbyć laty, kto nie ma dziedzicstwa w ziemi
        [Kedi w wogewodi bili, tedi go szø pitali: Moszeli goscza dafnoszcø sbicz? Tedi wogewoda rzekl: Ya ne skaszuya, ale mne sza tako uidzi, bi kto mogl goscza sbicz lati, kto ne ma dzedziczstwa v szemi]
      • 1876-1929 [1413–1414], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎[3], volume XIV, Chruściechów, Sieciechów, page 502:
        Ach, myly bosse, kthoz v cyebye bycz mosse?
        [Ach, miły Boże, ktoż u ciebie być może?]
      • 1911 [Fifteenth century], Ludwik Bernacki, editor, Karta z "Rozmyślania o życiu Pana Jezusa", page 472:
        Pylath potym szukal, yakoby mogl Jezukrysta wypuszczycz
        [Piłat potym szukał, jakoby mogł Jezukrysta wypuścić]
      • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, section 34,14:
        Nye mozemi (non possumus) gey (sc. siostry) dacz nyeobrzezanemu
        [Nie możemy (non possumus) jej (sc. siostry) dać nieobrzezanemu]
    4. (attested in Masovia) can, may to give a soft command or suggestion
    adjectives
    adverbs
    verb

    Descendants

    • Polish: móc
    • Silesian: mōc

    References

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish móc.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈmut͡s/
      • Audio 1:(file)
      • Audio 2:(file)
      • Rhymes: -ut͡s
      • Syllabification: móc
      • Homophone: muc

      Verb

      móc impf

      1. (intransitive, auxiliary) to be able; can; may, might expressing lack of something blocking action
        Mogę z Tobą zatańczyć. ― I can dance with you.
      2. (intransitive, auxiliary) to be able; can; may, might expressing permission
        Możesz ze mną zatańczyć. ― You can dance with me.
      3. (intransitive, auxiliary) to be able; can; may, might expressing high probability
        Możesz z łatwością ukończyć uniwersytet. ― You can easily graduate.
      4. (intransitive, auxiliary) to be able; can; may, might expressing a polite request
        Czy mogę?. ― Can I?
      5. (intransitive, Kuyavia, Ciechocinek) synonym of umieć / znać (“to be able to speak a language”)

      Conjugation

      Conjugation of móc impf (class XI)
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive móc
      present tense 1st mogę możemy
      2nd możesz możecie
      3rd może mogą
      impersonal może się
      past tense 1st mogłem,
      -(e)m mógł
      mogłam,
      -(e)m mogła
      mogłom1,
      -(e)m mogło
      mogliśmy,
      -(e)śmy mogli
      mogłyśmy,
      -(e)śmy mogły
      2nd mogłeś,
      -(e)ś mógł
      mogłaś,
      -(e)ś mogła
      mogłoś1,
      -(e)ś mogło
      mogliście,
      -(e)ście mogli
      mogłyście,
      -(e)ście mogły
      3rd mógł mogła mogło mogli mogły
      impersonal możono
      future tense 1st będę mógł, będę móc będę mogła, będę móc będę mogło1, będę móc będziemy mogli, będziemy móc będziemy mogły, będziemy móc
      2nd będziesz mógł, będziesz móc będziesz mogła, będziesz móc będziesz mogło1, będziesz móc będziecie mogli, będziecie móc będziecie mogły, będziecie móc
      3rd będzie mógł, będzie móc będzie mogła, będzie móc będzie mogło, będzie móc będą mogli, będą móc będą mogły, będą móc
      impersonal będzie móc się
      conditional 1st mógłbym,
      bym mógł
      mogłabym,
      bym mogła
      mogłobym1,
      bym mogło
      moglibyśmy,
      byśmy mogli
      mogłybyśmy,
      byśmy mogły
      2nd mógłbyś,
      byś mógł
      mogłabyś,
      byś mogła
      mogłobyś1,
      byś mogło
      moglibyście,
      byście mogli
      mogłybyście,
      byście mogły
      3rd mógłby,
      by mógł
      mogłaby,
      by mogła
      mogłoby,
      by mogło
      mogliby,
      by mogli
      mogłyby,
      by mogły
      impersonal możono by
      imperative 1st niech mogę móżmy
      2nd móż móżcie
      3rd niech może niech mogą
      less common forms
      pluperfect
      (dated, literary)
      1st mogłem był mogłam była mogłom było1 mogliśmy byli mogłyśmy były
      2nd mogłeś był mogłaś była mogłoś było1 mogliście byli mogłyście były
      3rd mógł był mogła była mogło było mogli byli mogły były
      past conditional
      (dated, literary)
      1st byłbym mógł byłabym mogła byłobym mogło1 bylibyśmy mogli byłybyśmy mogły
      2nd byłbyś mógł byłabyś mogła byłobyś mogło1 bylibyście mogli byłybyście mogły
      3rd byłby mógł byłaby mogła byłoby mogło byliby mogli byłyby mogły
      active adjectival participle mogący mogąca mogące mogący mogące
      contemporary adverbial participle mogąc
      verbal noun możenie2

      1Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
      2Rare.

      Derived terms

      adjectives
      defective verb
      verbs
      noun

      Trivia

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), móc is one of the most used words in Polish, appearing 364 times in scientific texts, 113 times in news, 269 times in essays, 313 times in fiction, and 515 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 1574 times, making it the 25th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      1. ^ Ida Kurcz (1990), “móc”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 256

      Further reading

      • “móc”, in Wielki słownik języka polskiego‎[6] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
      • “móc”, in Polish dictionaries at PWN‎[7] (in Polish)
      • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “moc”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
      • “MÓC”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 7 December 2016
      • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “móc”, in Słownik języka polskiego
      • Aleksander Zdanowicz (1861), “módz”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
      • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “móc”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 1055
      • móc in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
      • Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “móc”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN
      • Hieronim Łopaciński (1892), “moge po niemiecku”, in “Przyczynki do nowego słownika języka polskiego (słownik wyrazów ludowych z Lubelskiego i innych okolic Królestwa Polskiego)”, in Prace Filologiczne (in Polish), volume 4, Warsaw: skł. gł. w Księgarni E. Wende i Ska, page 218

      Vietnamese

      Pronunciation

      Etymology 1

      Inherited from Proto-Vietic *ɓɔːk, from Proto-Austroasiatic *ɓɔkʔ ~ *ɓuəkʔ (“to hook”). Cognate with Muong Bi bóc and Khmer ថ្ពក់ (thpŭək, “to hook”).

      Verb

      móc • (木, 𢪮)

      1. to hook
      2. to draw out (with the fingers)
      3. to pick (pocket)
      4. (slang, vulgar, humorous, of a female) to masturbate; to fingering
        Coordinate term: lọ

      Noun

      móc • (木, 鈢) (classifier cái, chiếc (“hook, crotchet”))

      1. hook, crotchet, clasp
      2. (calligraphy) stroke that is a hook
      Derived terms

      Etymology 2

      (This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

      Noun

      móc (classifier cây, hoa, bông)

      1. clustering fishtail palm
        Synonym: đủng đỉnh
        sợi móc ― fibers from the clustering fishtail palm

      Etymology 3

      Inherited from Proto-Vietic *k-mɔːk, from Old Chinese 霧 (OC *kə.m(r)[o]k-s) (B-S). Cognate with Phong kʰmɔːk⁸, Thai หมอก (mɔ̀ɔk). Doublet of mù (as in sương mù).

      Noun

      móc • (沐, 霂)

      1. (obsolete) dew
        • 1774, “快州義婦傳 [Khoái Châu nghĩa phụ truyện, The Story of the Virtuous Wife in Khoái Châu]”, in 新編傳奇漫錄增補解音集註 [Tân biên Truyền kỳ mạn lục tăng bổ giải âm tập chú, Newly Edited Collection of Truyền kỳ mạn lục with Supplemented Annotations, Phonetic Explanations, and Collected Notes]‎[8], volume 1, page 29a:
          花芙蓉𤀒湥霂,梗楊柳拂式𤐜。
          Hoa phù dung nhỏ giọt móc. Cành dương liễu phất thức khói.
          The rosemallow flowers dripped dew-drops. The willow's branches whisked a whiff of smoke.
        • (Can we date this quote?), 里巷歌謠 [Lý hạng ca dao, Folk ballads from the hamlets and alleys], page 8b:
          恩𡗶𩄎霂沛辰
          尼辰耚𣴓尼辰𦓿漊
          Ơn trời mưa móc phải thì.
          Nơi thì bừa cạn, nơi thì cày sâu.
          Thanks to Heaven's grace, there are rain and dew on time.
          Here shall be shallow harrowing; there shall be deep ploughing.
      Derived terms
      • mưa móc
      • sương móc