ludzki
Old Polish
Etymology
Inherited from Proto-Slavic *ľudьskъ. By surface analysis, lud + -ski. First attested in the end of the 14th century.
Pronunciation
Adjective
ludzki
- (relational, attested in Lesser Poland, Masovia) human, person
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]scan transliteration, transcription, numbers 30, 25, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
- Skrigesz ie we skriczu oblicza twego od zamøczana ludzskego (a conturbatione hominum)
- [Skryjesz je we skryciu oblicza twego od zamącania ludzskiego (a conturbatione hominum)]
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]scan transliteration, transcription, numbers 7, 7, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
- Sbor ludzsky (synagoga populorum) ogarne cze
- [Zbor ludzski (synagoga populorum) ogarnie cie]
- 1950 [1472], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 3085, Warsaw:
- Jakom my przischethwschi na gymyenye dzedziczne Olbrachczicze w oszmy parszvnach luczszkych, nye zaoralyszmy polwloczka myari chelmyenszkyey
- [Jako[m] my przyssedwszy na jimienie dziedziczne Olbrachcice w ośmi parsunach ludzskich, nie zaoralismy połwłoczka miary chełmieńskiej]
- (relational, attested in Masovia) subject, serf
- 1950 [1469], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1303, Warsaw:
- Yakom ya nye zayal w kxyaszim bydla luczkego anim gnal po kszaszim
- [Jakom ja nie zajął w księżym bydła ludzkiego anim gnal po księżym]
- humane
- 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 75:
- Luczsky humanus (est enim in illa spiritus unicus, intelligentiae, sanctus..., humanus, benignus, stabilis Sap 7, 23)
- [Ludzki humanus (est enim in illa spiritus unicus, intelligentiae, sanctus..., humanus, benignus, stabilis Sap 7, 23)]
Derived terms
- czeladź ludzka
- synowie ludzcy
Related terms
- ludzić impf
Descendants
Adverb
ludzki
References
- Boryś, Wiesław (2005), “ludzki”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Sławski, Franciszek (1958-1965), “ludzki”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
- Mańczak, Witold (2017), “ludzki”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000), “ludzki”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “ludzki”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
Alternative forms
- ludski, ludzski, ludźki (Middle Polish)
Etymology
Inherited from Old Polish ludzki (adjective). By surface analysis, lud + -ski.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈlut͡s.ki/
- (Middle Polish) IPA(key): /ˈlut͡s.ki/
- (Masovia):
- (Near Masovian) IPA(key): [ˈlut͡s.ki]
- (Podlachia) IPA(key): [ˈlʲut͡s.ki]
- (Lesser Poland):
- (Western Kraków) IPA(key): [ˈlut͡s.ki]
- (Western Lublin) IPA(key): [ˈlʲut͡s.ki]
- (Goral):
- (Podhale) IPA(key): [ˈlut͡s.ki]
- (Borderlands):
- (Northern Borderlands) IPA(key): [ˈlʲut͡s.ki]
Audio 1: (file) Audio 2: (file) - Rhymes: -ut͡ski
- Syllabification: ludz‧ki
Adjective
ludzki (comparative bardziej ludzki, superlative najbardziej ludzki, derived adverb ludzko)
- (relational, not comparable) human (of or belonging people or humans)
- Synonym: człowieczy
- human (having the nature or attributes of a human being)
- humane (having or showing concern for the pain or suffering of another; compassionate)
- Antonym: nieludzki
- (dated or Lublin, Northern Borderlands, Lithuania) service (belonging to the service or hireling)
- (Near Masovian, Międzyrzec Podlaski) synonym of przyjacielski / gościnny
- (Near Masovian, Międzyrzec Podlaski, Podlachia, Raczki, Podhale) synonym of obcy / cudzy
- (Middle Polish) inhabited by people
Declension
| singular | plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine animate | masculine inanimate | feminine | neuter | virile (= masculine personal) | non-virile | |
| nominative/ |
ludzki | ludzka | ludzkie | ludzcy | ludzkie | |
| genitive | ludzkiego | ludzkiej | ludzkiego | ludzkich | ||
| dative | ludzkiemu | ludzkiej | ludzkiemu | ludzkim | ||
| accusative | ludzkiego | ludzki | ludzką | ludzkie | ludzkich | ludzkie |
| instrumental | ludzkim | ludzką | ludzkim | ludzkimi | ||
| locative | ludzkim | ludzkiej | ludzkim | ludzkich | ||
Derived terms
- międzyludzki
- nietknięty ludzką stopą
- z ludzką twarzą
- błądzić jest rzeczą ludzką
- stopa ludzka nie stanęła
- glista ludzka
- kondycja ludzka
- ludzka pora
- ludzkość
- rodzaj ludzki
- rzecz ludzka
- zasoby ludzkie
Trivia
According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), ludzki is one of the most used words in Polish, appearing 37 times in scientific texts, 4 times in news, 35 times in essays, 26 times in fiction, and 15 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 117 times, making it the 517th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]
References
Further reading
- “ludzki”, in Wielki słownik języka polskiego[5] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “ludzki”, in Polish dictionaries at PWN[6] (in Polish)
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “ludzki”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “LUDZKI”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 03.11.2017
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “ludzki”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “ludzki”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “ludzki”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 775
- Jan Karłowicz (1903), “ludzki”, in Hieronim Łopaciński, Wacław Taczanowski, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 3: L do O, Kraków: Akademia Umiejętności, page 51
Silesian
Etymology
Inherited from Old Polish ludzki (adjective). By surface analysis, lud + -ski.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈlut͡s.ki/
Audio: (file) - Rhymes: -ut͡ski
- Syllabification: ludz‧ki
Adjective
ludzki (not comparable)
Declension
| singular | plural | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine | neuter | feminine | virile | nonvirile | ||||
| animate | inanimate | |||||||
| nominative | ludzki | ludzkie | ludzkŏ | ludzcy | ludzkie | |||
| genitive | ludzkigo | ludzkij | ludzkich | |||||
| dative | ludzkimu | ludzkij | ludzkim | |||||
| accusative | ludzkigo | ludzki | ludzkie | ludzkõ | ludzkich | ludzkie | ||
| instrumental | ludzkim | ludzkōm | ludzkimi | |||||
| locative | ludzkim | ludzkij | ludzkich | |||||
| vocative | ludzki | ludzkie | ludzkŏ | ludzcy | ludzkie | |||
Further reading
- ludzki in silling.org
- Old Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Old Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *h₁lewdʰ-
- Old Polish terms suffixed with -ski
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish adjectives
- Old Polish relational adjectives
- Lesser Poland Old Polish
- Masovia Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- Old Polish adverbs
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms suffixed with -ski
- Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *h₁lewdʰ-
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Middle Polish
- Near Masovian Polish
- Podlachia Polish
- Western Kraków Polish
- Western Lublin Polish
- Podhale Polish
- Northern Borderlands Polish
- Polish terms with audio pronunciation
- Rhymes:Polish/ut͡ski
- Rhymes:Polish/ut͡ski/2 syllables
- Polish lemmas
- Polish adjectives
- Polish comparable adjectives
- Polish relational adjectives
- Polish dated terms
- Lublin Polish
- Urban Polish
- Polish velar adjectives
- Silesian terms derived from Proto-Indo-European
- Silesian terms inherited from Old Polish
- Silesian terms derived from the Proto-Indo-European root *h₁lewdʰ-
- Silesian terms derived from Old Polish
- Silesian terms derived from Proto-Slavic
- Silesian terms inherited from Proto-Slavic
- Silesian terms suffixed with -ski
- Silesian terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Silesian terms with IPA pronunciation
- Silesian terms with audio pronunciation
- Rhymes:Silesian/ut͡ski
- Rhymes:Silesian/ut͡ski/2 syllables
- Silesian lemmas
- Silesian adjectives
- Silesian uncomparable adjectives
- Silesian relational adjectives