liczyć

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *ličiti. First attested in 1399.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /lʲit͡ʃʲit͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /lʲit͡ʃʲit͡ɕʲ/

    Verb

    liczyć impf

    1. (attested in Greater Poland) to count (to determine the number of)
      • 1960 [1399], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 285, Pyzdry:
        Hanek bil przi tem y liczil penødze Ruczlowi iedennaczcze grziwen
        [Hanek był przy tem i liczył pieniądze Ruclowi jedennaćcie grzywien]
    2. (attested in Greater Poland, Masovia) to count (to recite numbers in sequence) [with od (+ genitive) ‘from what number’]
      • 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎[2], volume I, Międzyrzec, Warsaw, page 487:
        Inclusiue computando ad acta presencium pyrzwe y posledne liczøcz latho oth wydana tego tho lystha
        [Inclusiue computando ad acta presencium pirzwe i poślednie licząc lato ot wydania tego to lista]
      • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 65r:
        Inclusiue computando a data presencium lato pyrzve y poslednye lyczacz od vydanya thego tho lysthą
        [Inclusiue computando a data presencium lato piyrzwe i poslednie liczyć od wydania tego to liczą]
    3. (attested in Greater Poland, Masovia) to count (to include) [with w (+ accusative) ‘as what’]
      • 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 55:
        Gdy bądzye newyasztha darowana... od szwego maza, tho nye ma bycz lyczono w dzyal any za nyewyeszczkye rzeczy
        [Gdy będzie niewiasta darowana... od swego męża, to nie ma być liczono w dział ani za niewiesckie rzeczy]
      • 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎[3], volume I, Międzyrzec, Warsaw, page 481:
        Zastawyamy... w tyssonczu grzywen... lyczoncz w kaszdø grzywnø, computando in quamlibet marcam, czterdzesczy y oszm grossy
        [Zastawiamy... w tysiącu grzywien... licząc w każdą grzywnę, computando in quamlibet marcam, czterdzieści i ośm groszy]
    4. to reckon, to calculate
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[4], page 187:
        Takosch... Krystus byl zyv na svyeczye trzydzyesczy a dvye lyeczye pelnych a o[d] trzechdzyeszyad y ode trzech lat tako vyelye, yako od Bozego Narodzenya do Vyelykey Noczy, czosz lycze ('liczą') za pol roka (quod pro dimidio anno computatur)
        [Takoż... Krystus był żyw na świecie trzydzieści a dwie lecie pełnych a o[d] trzechdziesiąt i ode trzech lat tako wiele, jako od Bożego Narodzenia do Wielikiej Nocy, coż liczą za poł roka (quod pro dimidio anno computatur)]
    5. (attested in Greater Poland) to consider as (to assign some quality to)
      • 1874-1891 [middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[5], [6], [7], volume XXII, page 235:
        Vbogyego ducha albo dusche gest ten..., gen syą ny zacz nye waszi any lyczi
        [Ubogiego ducha albo dusze jest ten..., jen się ni zacz nie waży ani liczy]
      • 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 105:
        A przydzely ktho a lyczy szye temu vmarlemu przyrodzony, thedy ma wymyenycz czlowyek blyszkosczy
        [A przydzieli kto a liczy sie temu umarłemu przyrodzony, tedy ma wymienić członek bliskości]
    6. (attested in Greater Poland) to justify accusations
      • 1959 [1419], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 974, Poznań:
        Yaco to swaczczą, yaco Micolaya ne zazalowal s procuratornym listem oth Thomy, cszo liczy, ... by rabil
        [Jako to świadczą, jako Mikołaja nie zażałował z prokuratornym listem ot Tomy, cso liczy, ... by rąbił]

    Derived terms

    adjectives
    adverbs
    • jedno od drugiego licząc
    nouns
    verbs

    Descendants

    • Polish: liczyć, licýć się (“to consider oneself as”) (Podhale, Skawa)
    • Silesian: liczyć

    References

    • Boryś, Wiesław (2005), “liczyć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
    • Sławski, Franciszek (1958-1965), “liczyć”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
    • Mańczak, Witold (2017), “liczyć”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
    • Bańkowski, Andrzej (2000), “liczyć”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
    • Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “liczyć”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN
    • Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “liczyć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
    • Ewa Deptuchowa, et al., editors (2023), “liczyć”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

    Polish

    Pronunciation

     
    • IPA(key): /ˈli.t͡ʂɘt͡ɕ/
    • Audio 1; “liczyć”:(file)
    • Audio 2; “liczyć się”:(file)
    • Rhymes: -it͡ʂɘt͡ɕ
    • Syllabification: li‧czyć

    Etymology 1

      Inherited from Old Polish liczyć.

      Alternative forms

      Verb

      liczyć impf (perfective policzyć)

      1. (intransitive) to count (to recite numbers in sequence) [with do (+ genitive) ‘to what number’]
        Synonym: odliczać
      2. (transitive) to count (to perform arithmetic calculations)
        Synonyms: obliczać, obrachowywać, przeliczać, rachować
      3. (transitive) to count (to add up individual units)
        Synonym: przeliczać
      4. (transitive) to count (to determine the financial value of something) [with za (+ accusative) ‘for what’]
        Synonyms: cenić, taksować, wyceniać
      5. (transitive, usually in the contemporary adverbial participle) to count (to take into consideration when determining quantity)
      6. (intransitive) to count, to number (to amount to, to number in total)
      7. (transitive, usually in any participle) to count (to measure i.e. units of distance or time) [with w (+ locative) ‘in what unit’], [with od (+ genitive) ‘since when’]
      8. (intransitive) to count on (to rely on, trust, or expect) [with na (+ accusative) ‘on whom/what’]
        Synonym: polegać
        Zawsze możesz na mnie liczyć. ― You can always count on me.
      9. (intransitive) to count on (to hope for something) [with na (+ accusative) ‘on whom/what’]
      10. (transitive) to count on (to expect)
      11. (transitive, boxing) to count (to recite numbers from ten as a boxer lies in the ring so as to mark the end of a match)
        Synonym: wyliczać
      12. (transitive) to count (to consider something as an example of something or as having some quality; to account, to regard as)
        Synonym: wliczać
      13. (transitive) to count (to charge or calculate some fee)
      14. (intransitive, Near Masovian, Międzyrzec Podlaski, children's games) synonym of mętować (“to recite”)
      15. (reflexive with się) to count (to matter, to have some meaning) [with w (+ locative) ‘in/at what’]
        Synonym: znaczyć
      16. (reflexive with się) to account for (to take into consideration) [with z (+ instrumental) ‘with whom/what’]
        Synonym: uwzględniać
      17. (reflexive with się, colloquial) to account (to settle an account)
        Synonym: rozliczać się
      18. (reflexive with się) to count (to determine the size of the group to which you belong)
      19. (reflexive with się) to count (to belong to some group)

      Conjugation

      Conjugation of liczyć impf (class VIb)
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive liczyć
      present tense 1st liczę liczymy
      2nd liczysz liczycie
      3rd liczy liczą
      impersonal liczy się
      past tense 1st liczyłem,
      -(e)m liczył
      liczyłam,
      -(e)m liczyła
      liczyłom1,
      -(e)m liczyło
      liczyliśmy,
      -(e)śmy liczyli
      liczyłyśmy,
      -(e)śmy liczyły
      2nd liczyłeś,
      -(e)ś liczył
      liczyłaś,
      -(e)ś liczyła
      liczyłoś1,
      -(e)ś liczyło
      liczyliście,
      -(e)ście liczyli
      liczyłyście,
      -(e)ście liczyły
      3rd liczył liczyła liczyło liczyli liczyły
      impersonal liczono
      future tense 1st będę liczył, będę liczyć będę liczyła, będę liczyć będę liczyło1, będę liczyć będziemy liczyli, będziemy liczyć będziemy liczyły, będziemy liczyć
      2nd będziesz liczył, będziesz liczyć będziesz liczyła, będziesz liczyć będziesz liczyło1, będziesz liczyć będziecie liczyli, będziecie liczyć będziecie liczyły, będziecie liczyć
      3rd będzie liczył, będzie liczyć będzie liczyła, będzie liczyć będzie liczyło, będzie liczyć będą liczyli, będą liczyć będą liczyły, będą liczyć
      impersonal będzie liczyć się
      conditional 1st liczyłbym,
      bym liczył
      liczyłabym,
      bym liczyła
      liczyłobym1,
      bym liczyło
      liczylibyśmy,
      byśmy liczyli
      liczyłybyśmy,
      byśmy liczyły
      2nd liczyłbyś,
      byś liczył
      liczyłabyś,
      byś liczyła
      liczyłobyś1,
      byś liczyło
      liczylibyście,
      byście liczyli
      liczyłybyście,
      byście liczyły
      3rd liczyłby,
      by liczył
      liczyłaby,
      by liczyła
      liczyłoby,
      by liczyło
      liczyliby,
      by liczyli
      liczyłyby,
      by liczyły
      impersonal liczono by
      imperative 1st niech liczę liczmy
      2nd licz liczcie
      3rd niech liczy niech liczą
      less common forms
      pluperfect
      (dated, literary)
      1st liczyłem był liczyłam była liczyłom było1 liczyliśmy byli liczyłyśmy były
      2nd liczyłeś był liczyłaś była liczyłoś było1 liczyliście byli liczyłyście były
      3rd liczył był liczyła była liczyło było liczyli byli liczyły były
      past conditional
      (dated, literary)
      1st byłbym liczył byłabym liczyła byłobym liczyło1 bylibyśmy liczyli byłybyśmy liczyły
      2nd byłbyś liczył byłabyś liczyła byłobyś liczyło1 bylibyście liczyli byłybyście liczyły
      3rd byłby liczył byłaby liczyła byłoby liczyło byliby liczyli byłyby liczyły
      active adjectival participle liczący licząca liczące liczący liczące
      passive adjectival participle liczony liczona liczone liczeni liczone
      contemporary adverbial participle licząc
      verbal noun liczenie

      1Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.

      Derived terms

      verbs
      verbs
      • liczyć na własne siły impf
      • liczyć się z czasem impf
      • liczyć się z każdym groszem impf
      • liczyć się z pieniędzmi impf
      • liczyć się ze słowami impf
      particles
      • lekko licząc

      Trivia

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), liczyć is one of the most used words in Polish, appearing 15 times in scientific texts, 21 times in news, 17 times in essays, 13 times in fiction, and 22 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 88 times, making it the 723rd most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      Etymology 2

        See leczyć.

        Verb

        liczyć impf

        1. (transitive, Przemyśl) alternative form of leczyć

        References

        1. ^ Ida Kurcz (1990), “liczyć”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 218

        Further reading

        • Modern Standard Polish:
          • “liczyć”, in Wielki słownik języka polskiego‎[8] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
          • “liczyć się”, in Wielki słownik języka polskiego‎[9] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
          • “liczyć”, in Polish dictionaries at PWN‎[10] (in Polish)
          • liczyć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
          • liczyć się in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
          • Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “liczyć”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish]‎[11], 4. online edition, Warszawa
          • Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “liczyć”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish]‎[12], 4. online edition, Warszawa
        • Middle Polish:
          • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “liczyć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
          • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “liczyć się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
          • “LICZYĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], (Can we date this quote?)
          • Renata Bronikowska (30.05.2019), “LICZYĆ SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
        • Historic dictionaries:
        • Dialectal dictionaries:
          • Jan Karłowicz (1903), “liczyć”, in Hieronim Łopaciński, Wacław Taczanowski, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 3: L do O, Kraków: Akademia Umiejętności, page 35
          • Aleksander Saloni (1899), “liczyć”, in “Lud wiejski w okolicy Przeworska”, in M. Arct, E. Lubowski, editors, Wisła : miesięcznik gieograficzno-etnograficzny‎[13] (in Polish), volume 13, Warsaw: Artur Gruszecki, page 241

        Silesian

        Etymology

          Inherited from Old Polish liczyć.

          Pronunciation

          • IPA(key): /ˈli.t͡ʂɪt͡ɕ/
          • Audio:(file)
          • Rhymes: -it͡ʂɪt͡ɕ
          • Syllabification: li‧czyć

          Verb

          liczyć impf

          1. (transitive) to count

          Conjugation

          Conjugation of liczyć impf
          person singular plural
          masculine feminine neuter virile nonvirile
          infinitive liczyć
          present tense 1st liczã liczymy
          2nd liczysz liczycie
          3rd liczy liczōm
          past tense 1st liczōłch,
          liczōłech,
          liczōł żech
          liczyłach
          liczyła żech
          liczyłoch1)
          liczyło żech
          1)
          liczylimy,
          liczylichmy
          liczyłymy,
          liczyłychmy
          2nd liczōłś,
          liczōłeś,
          liczōł żeś
          liczyłaś
          liczyła żeś
          liczyłoś1)
          liczyło żeś
          1)
          liczyliście,
          liczyli żeście
          liczyłyście,
          liczyły żeście
          3rd liczōł liczyła liczyło liczyli liczyły
          future tense 1st bydã liczōł,
          bydã liczyć
          bydã liczyła,
          bydã liczyć
          bydã liczyło,1)
          bydã liczyć
          bydymy liczyli,
          bydymy liczyć
          bydymy liczyły,
          bydymy liczyć
          2nd bydziesz liczōł,
          bydziesz liczyć
          bydziesz liczyła,
          bydziesz liczyć
          bydziesz liczyło,1)
          bydziesz liczyć
          bydziecie liczyli,
          bydziecie liczyć
          bydziecie liczyły,
          bydziecie liczyć
          3rd bydzie liczōł,
          bydzie liczyć
          bydzie liczyła,
          bydzie liczyć
          bydzie liczyło,
          bydzie liczyć
          bydōm liczyli,
          bydōm liczyć
          bydōm liczyły,
          bydōm liczyć
          pluperfect tense2)
          1st bōłch liczōł,
          bōłech liczōł,
          bōł żech liczōł
          byłach liczyła
          była żech liczyła
          byłoch liczyło1)
          było żech liczyło
          1)
          byli my liczyli,
          bylichmy liczyli
          były my liczyły,
          byłychmy liczyły
          2nd bōłś liczōł,
          bōłeś liczōł,
          bōł żeś liczōł
          byłaś liczyła
          była żeś liczyła
          byłoś liczyło1)
          było żeś liczyło
          1)
          byliście liczyli,
          byli żeście liczyli
          byłyście liczyły,
          były żeście liczyły
          3rd bōł liczōł była liczyła było liczyło1)
          były my liczyli,
          byłychmy liczyli
          były liczyły
          conditional 1st bych liczōł bych liczyła byście liczyli by my liczyły,
          bychmy liczyły
          2nd byś liczōł byś liczyła byście liczyli byście liczyły
          3rd by liczōł by liczyła by liczyło by liczyli by liczyły
          imperative 1st niych liczã liczmy
          2nd licz liczcie
          3rd niych liczy niych liczōm
          active adjectival participle liczōncy liczōncŏ liczōnce liczōncy liczōnce
          passive adjectival participle liczōny liczōnŏ liczōne liczyni liczōne
          verbal noun liczynie
          1) Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
          2) The pluperfect is either archaic or obsolete and now used for conditional in the past.

          Derived terms

          adjectives
          nouns
          verbs
          adverbs

          Further reading