jagoda

See also: Appendix:Variations of "jagoda"

Lower Sorbian

Etymology

From Proto-Slavic *agoda, from Proto-Balto-Slavic *ṓˀgāˀ, from Proto-Indo-European *h₂ógeh₂.

Pronunciation

  • IPA(key): /ˈja.ɡɔ.da/
  • Rhymes: -aɡɔda
  • Syllabification: ja‧go‧da

Noun

jagoda f (diminutive jagodka)

  1. berry

Declension

Declension of jagoda
singular dual plural
nominative jagoda jagoźe jagody
genitive jagody jagodowu jagodow
dative jagoźe jagodoma jagodam
accusative jagodu jagoźe jagody
instrumental jagodu jagodoma jagodami
locative jagoźe jagodoma jagodach

References

  • Muka, Arnošt (1921, 1928), “jagoda”, in Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow (in German), St. Petersburg, Prague: ОРЯС РАН, ČAVU; Reprinted Bautzen: Domowina-Verlag, 2008
  • Starosta, Manfred (1999), “jagoda”, in Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch (in German), Bautzen: Domowina-Verlag

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *àgoda. First attested in 1419.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /jaɡɔda/
    • IPA(key): (15th CE) /jaɡɔda/

    Noun

    jagoda f

    1. (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland, Silesia) berry (juicy fruit of various plants)
      • 1900 [1419], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎[1], number 5068:
        Bzowe yagody atraplasta
        [Bzowe jagody atraplasta]
      • 1900 [1437], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎[2], number 2464:
        Bzowe iagodi attraplasta
        [Bzowe jagody attraplasta]
      • 1900 [1419], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎[3], number 2862:
        Cedrowa y[agoda] bace yuniperi
        [Cedrowa j[agoda] bace yuniperi]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[4], page 283:
        Azaly bądzyecze […] z ostv bracz yagody fygove?
        [Azali będziecie […] z ostu brać jagody figowe?]
      • 1900 [1475], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎[5], number 3273:
        Iagodi kalynowe
        [Jagody kalinowe]
      • 1900 [1475], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎[6], number 3216:
        Yagody moravyny mora celsi
        [Jagody morawiny mora celsi]
      • 1874-1891 [XV ex.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[7], [8], [9], volume LIII, Krakow, page 67:
        Morowe iagodi, gezyny
        [Morowe jagody, jeżyny]
      • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 6:
        Gyagoda klokoczkowa morum
        [Jagoda kłokoczkowa morum]
      • 1874-1891 [XV p. post], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[10], [11], [12], volume LIII, Krakow, page 67:
        Moracelsi, iagoda sikomorowa, alia est morabatus, ori et gutturi confert
        [Moracelsi, jagoda sykomorowa, alia est morabatus, ori et gutturi confert]
      • 1900 [1419], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎[13], number 5244:
        Yagoda vynna uva
        [Jagoda winna uva]
      • 1874-1891 [XV in.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[14], [15], [16], volume XXIV, page 74:
        Numąuid colligunt de spinis uvas, winne iagodi, aut de tribulis ficus?
        [Numąuid colligunt de spinis uvas, winne jagody, aut de tribulis ficus?]
      • 1874-1891 [c. 1420], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[17], [18], [19], volume XXIV, page 84:
        Numąuid colligunt de spinis uvas, winne iagodi, aut de tribulis ficus?
        [Numąuid colligunt de spinis uvas, winne jagody, aut de tribulis ficus?]
      • 1874-1891 [XV in.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[20], [21], [22], volume XXV, page 271:
        Uva vynna gagoda al. iagoda
        [Uva winna jagoda al. jagoda]
      • 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 13, 21:
        […] dzedziny vziteczneli czili nye vziteczne søli slasy albo przeslas sow Posilcze syø aprzinyescze nam owocze stey zemye Abil czasz gdis zrzale iagodi godzili syø zobacz
        [ […] dziedziny użyteczneli czyli nieużyteczne, sąli s lasy albo przez lasow. Posilcie się a przynieście nam owoce z tej ziemie”. A był czas, gdyż [już] źrzałe jagody godziły się zobać.]
      • 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 24, 21:
        Agdisz sbyerasz twø vinniczø nyesbyray gronnich yagoth gesto ostawayø acz syø dostanø kv vzitkv przichodzøczemv syrocze y wdowye
        [A gdyż zbierasz twą winnicę, nie *zbiraj gronnych jagod, jeż to ostawają, *ać się dostaną ku użytku przychodzącemu, sirocie i wdowie.]
      • 1927 [1455], Kazimierz Dobrowolski, editor, Przyczynki do dziejów średniowiecznej kultury polskiej z rękopisu szczyrzyckiego, Szczyrzyc, page 324:
        Mnye […] *pasdzernycz dzeya, w mye iagodi vinne byerza
        [Mnie październi dzieją, w mie jagody winne bierzą]
      • 1874-1891 [1456], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[23], [24], [25], volume XXXIII, page 184:
        Colligit racemos, id est vinum vlg. jagody wynne nyevszrzale inautumpno
        [Colligit racemos, id est vinum vlg. jagody winne nieuźrzałe inautumpno]
      • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 110:
        Lupini iagod vynnich *vncia uvarum
        [Lupini jagod winnych *vncia uvarum]
      • 1874-1891 [XV p. post.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[26], [27], [28], volume XLVII, Radom, page 353:
        Racemos vini yagody vynne newrzale
        [Racemos vini jagody winne nieuźrzałe]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[29], page 283:
        Azaly bądzyecze […] z ostv bracz yagody fygove?
        [Azali będziecie […] z ostu brać jagody figowe?]
      • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 118:
        Azaly bądzyecze […] z ostv bracz yagody fygove?
        [Azali będziecie […] z ostu brać jagody figowe?]
      • 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[30], [31], [32], volume XXII, Łęczyca, page 27:
        Est rarum spinis, quod botrus, yagoda, extet in his
        [Est rarum spinis, quod botrus, jagoda, extet in his]
      • 1900 [1484], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎[33], number 5824:
        Yagodi yako na glogu
        [Jagody jako na głogu]
      • 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎scan transliteration, transcription, number Deut 46, Greater Poland:
        Iagoda gich groszno zolczy a groszno przegorzke
        [Jagoda jich grozno żołci a grozno przegorzkie.]
      • 1885-2024 [XV p. post.], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎[34], volume III, Wrocław, page 291:
        Mora sitim tollunt necnon recreant tibi vocem, hvmiditas w e sine granis, yagody besz *gegotho, et sine pelle extingwit sitim
        [Mora sitim tollunt necnon recreant tibi vocem, hvmiditas w e sine granis, jagody bez *jejoto, et sine pelle extingwit sitim]
      • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 3v:
        Acinus yagodą
        [Acinus jagoda]
    2. (attested in Sieradz-Łęczyca, Greater Poland, anatomy) synonym of policzek (“cheek”)
      • 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[35], [36], [37], volume XXII, Łęczyca, page 15:
        Regine teneris oscula figo genis, gl. facie, suo ore iagody
        [Regine teneris oscula figo genis, gl. facie, suo ore jagody]
      • 1874-1891 [XV p. pr.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[38], [39], [40], volume XVI, page 322:
        Yagody genas
        [Jagody genas]
      • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 72:
        Gyagody liczą twego gene tue
        [Jagody lica twego genę twę]
      • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 57r:
        Gena est locus lachrymarum vel interior pars oculorum vel palpebra wange yagodą na lyczv
        [Gena est locus lachrymarum vel interior pars oculorum vel palpebra wange jagoda na licu]
      • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 81r:
        Maxilla eyn kynback yagoda ną oblyczv
        [Maxilla eyn kynback jagoda na obliczu]

    Declension

    Declension of jagoda
    singular plural
    nominative jagoda jagody
    genitive — jagód
    dative — —
    accusative — jagody
    instrumental — jagody
    locative — —
    vocative — —

    Derived terms

    nouns

    Descendants

    • Polish: jagoda, jegoda (Podlachia, Tykocin, Suwałki, Augustów Governorate)
    • Silesian: jagoda

    References

    Polish

    jagody

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish jagoda.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /jaˈɡɔ.da/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -ɔda
      • Syllabification: ja‧go‧da
      • Homophone: Jagoda

      Noun

      jagoda f (diminutive jagódka or (dialectal) jagodeńka, related adjective jagodowy)

      1. (botany) berry (small succulent fruit, of any one of many varieties)
        1. (Podlachia, Bielsk County, Western Kraków, Bochnia, Wadowice, Eastern Kraków, Jurków, Podegrodzie, Nowy Sącz, Biecz, Ropczyce, Podhale, Zakopane, Zagórze) synonym of poziomka (“wild strawberry”)
        2. (Western Kraków, Rudawa, Biecz, Ropczyce-Sędziszów County) synonym of wiśnia (“sour cherry”)
        3. (Biecz, Ropczyce-Sędziszów County, Western Lublin, Eastern Lublin, Lublin Voivodeship) synonym of czereśnia (“sweet cherry”)
        4. (Middle Polish, figuratively) synonym of wino (“wine”)
      2. bilberry, European blueberry, common bilberry, whortleberry (Vaccinium myrtillus)
        Synonyms: czarna jagoda, (Lesser Poland) borówka, (regional) czernica, borówka czarna, borówka czernica
        1. bilberry, European blueberry, common bilberry, whortleberry (berry of this bush)
      3. (dated, poetic or Near Masovian, Międzyrzec Podlaski, Kurpie, Przemyśl, San river) cheek (soft skin on each side of the face, below the eyes; the outer surface of the sides of the oral cavity)
        Synonyms: policzek, polik
      4. (obsolete, endearing) used as a hypocorism, pet name
      5. (Kuyavia, Kowal, Bogusławice, music) The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
        1. synonym of przyśpiew
      6. (Middle Polish, anatomy) synonym of języczek (“uvula”)
      7. (Middle Polish, pathology) throat ulcer
        Hypernym: wrzód

      Declension

      Declension of jagoda
      singular plural
      nominative jagoda jagody
      genitive jagody jagód
      dative jagodzie jagodom
      accusative jagodę jagody
      instrumental jagodą jagodami
      locative jagodzie jagodach
      vocative jagodo jagody
      Attested Middle Polish forms of jagoda
      singular plural
      nominative jagoda jagody
      genitive jagody jagód
      dative jagodzie jagodom
      accusative jagodę jagody
      instrumental — jagodami, jagody
      locative jagodzie jagodach, jagodziech
      vocative — —

      Derived terms

      adverbs

      Further reading

      • Modern Standard Polish:
        • “jagoda”, in Wielki słownik języka polskiego‎[41] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
        • “jagoda”, in Polish dictionaries at PWN‎[42] (in Polish)
        • Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “jagoda”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish]‎[43], 4. online edition, Warszawa
      • Middle Polish:
        • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “jagoda”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
        • “JAGODA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 09.12.2008
      • Historic dictionaries:
      • Dialectal dictionaries:
        • Jan Karłowicz (1901), “jagoda”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 2: F do K, Kraków: Akademia Umiejętności, page 218
        • Józefa Kobylińska (2001), “jagoda”, in Marian Kucała, editor, Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej)‎[44] (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, →ISBN, page 52

      Serbo-Croatian

      Etymology

      Inherited from Proto-Slavic *agoda, from Proto-Balto-Slavic *ṓˀgāˀ, from Proto-Indo-European *h₂ógeh₂.

      Pronunciation

      • IPA(key): /jâɡoda/

      Noun

      jȁgoda f (Cyrillic spelling ја̏года)

      1. strawberry

      Declension

      Declension of jagoda
      singular plural
      nominative jagoda jagode
      genitive jagode jagoda
      dative jagodi jagodama
      accusative jagodu jagode
      vocative jagodo jagode
      locative jagodi jagodama
      instrumental jagodom jagodama

      Further reading

      • “jagoda”, in Hrvatski jezični portal [Croatian language portal] (in Serbo-Croatian), 2006–2026

      Slovene

      Etymology

      Inherited from Proto-Slavic *agoda, from Proto-Balto-Slavic *ṓˀgāˀ, from Proto-Indo-European *h₂ógeh₂. First attested in the 16th century.

      Pronunciation

      • IPA(key): /jàːɡɔda/

      Noun

      jágoda f

      1. berry

      Declension

      Unknown tone or non-tonal
      The diacritics used in this section of the entry are non-tonal. If you are a native tonal speaker, please help by adding the tonal marks.
      Feminine, a-stem
      nom. sing. jágoda
      gen. sing. jágode
      singular dual plural
      nominative
      (imenovȃlnik)
      jágoda jágodi jágode
      genitive
      (rodȋlnik)
      jágode jágod jágod
      dative
      (dajȃlnik)
      jágodi jágodama jágodam
      accusative
      (tožȋlnik)
      jágodo jágodi jágode
      locative
      (mẹ̑stnik)
      jágodi jágodah jágodah
      instrumental
      (orọ̑dnik)
      jágodo jágodama jágodami

      Further reading

      • “jagoda”, in Slovarji Inštituta za slovenski jezik Frana Ramovša ZRC SAZU, portal Fran
      • “jagoda”, in Termania, Amebis
      • See also the general references