jagoda
See also: Appendix:Variations of "jagoda"
Lower Sorbian
Etymology
From Proto-Slavic *agoda, from Proto-Balto-Slavic *ṓˀgāˀ, from Proto-Indo-European *h₂ógeh₂.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈja.ɡɔ.da/
- Rhymes: -aɡɔda
- Syllabification: ja‧go‧da
Noun
jagoda f (diminutive jagodka)
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | jagoda | jagoźe | jagody |
| genitive | jagody | jagodowu | jagodow |
| dative | jagoźe | jagodoma | jagodam |
| accusative | jagodu | jagoźe | jagody |
| instrumental | jagodu | jagodoma | jagodami |
| locative | jagoźe | jagodoma | jagodach |
References
- Muka, Arnošt (1921, 1928), “jagoda”, in Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow (in German), St. Petersburg, Prague: ОРЯС РАН, ČAVU; Reprinted Bautzen: Domowina-Verlag, 2008
- Starosta, Manfred (1999), “jagoda”, in Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch (in German), Bautzen: Domowina-Verlag
Old Polish
Etymology
Etymology tree
Inherited from Proto-Slavic *àgoda. First attested in 1419.
Pronunciation
Noun
jagoda f
- (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland, Silesia) berry (juicy fruit of various plants)
- 1900 [1419], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2[1], number 5068:
- Bzowe yagody atraplasta
- [Bzowe jagody atraplasta]
- 1900 [1437], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2[2], number 2464:
- Bzowe iagodi attraplasta
- [Bzowe jagody attraplasta]
- 1900 [1419], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2[3], number 2862:
- Cedrowa y[agoda] bace yuniperi
- [Cedrowa j[agoda] bace yuniperi]
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[4], page 283:
- Azaly bądzyecze […] z ostv bracz yagody fygove?
- [Azali będziecie […] z ostu brać jagody figowe?]
- 1900 [1475], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2[5], number 3273:
- Iagodi kalynowe
- [Jagody kalinowe]
- 1900 [1475], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2[6], number 3216:
- Yagody moravyny mora celsi
- [Jagody morawiny mora celsi]
- 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 6:
- Gyagoda klokoczkowa morum
- [Jagoda kłokoczkowa morum]
- 1900 [1419], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2[13], number 5244:
- Yagoda vynna uva
- [Jagoda winna uva]
- 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 13, 21:
- […] dzedziny vziteczneli czili nye vziteczne søli slasy albo przeslas sow Posilcze syø aprzinyescze nam owocze stey zemye Abil czasz gdis zrzale iagodi godzili syø zobacz
- [ […] dziedziny użyteczneli czyli nieużyteczne, sąli s lasy albo przez lasow. Posilcie się a przynieście nam owoce z tej ziemie”. A był czas, gdyż [już] źrzałe jagody godziły się zobać.]
- 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 24, 21:
- Agdisz sbyerasz twø vinniczø nyesbyray gronnich yagoth gesto ostawayø acz syø dostanø kv vzitkv przichodzøczemv syrocze y wdowye
- [A gdyż zbierasz twą winnicę, nie *zbiraj gronnych jagod, jeż to ostawają, *ać się dostaną ku użytku przychodzącemu, sirocie i wdowie.]
- 1927 [1455], Kazimierz Dobrowolski, editor, Przyczynki do dziejów średniowiecznej kultury polskiej z rękopisu szczyrzyckiego, Szczyrzyc, page 324:
- Mnye […] *pasdzernycz dzeya, w mye iagodi vinne byerza
- [Mnie październi dzieją, w mie jagody winne bierzą]
- 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 110:
- Lupini iagod vynnich *vncia uvarum
- [Lupini jagod winnych *vncia uvarum]
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[29], page 283:
- Azaly bądzyecze […] z ostv bracz yagody fygove?
- [Azali będziecie […] z ostu brać jagody figowe?]
- 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 118:
- Azaly bądzyecze […] z ostv bracz yagody fygove?
- [Azali będziecie […] z ostu brać jagody figowe?]
- 1900 [1484], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2[33], number 5824:
- Yagodi yako na glogu
- [Jagody jako na głogu]
- 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławskiscan transliteration, transcription, number Deut 46, Greater Poland:
- Iagoda gich groszno zolczy a groszno przegorzke
- [Jagoda jich grozno żołci a grozno przegorzkie.]
- 1885-2024 [XV p. post.], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[34], volume III, Wrocław, page 291:
- Mora sitim tollunt necnon recreant tibi vocem, hvmiditas w e sine granis, yagody besz *gegotho, et sine pelle extingwit sitim
- [Mora sitim tollunt necnon recreant tibi vocem, hvmiditas w e sine granis, jagody bez *jejoto, et sine pelle extingwit sitim]
- c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 3v:
- Acinus yagodą
- [Acinus jagoda]
- (attested in Sieradz-Łęczyca, Greater Poland, anatomy) synonym of policzek (“cheek”)
- 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 72:
- Gyagody liczą twego gene tue
- [Jagody lica twego genę twę]
- c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 57r:
- Gena est locus lachrymarum vel interior pars oculorum vel palpebra wange yagodą na lyczv
- [Gena est locus lachrymarum vel interior pars oculorum vel palpebra wange jagoda na licu]
- c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 81r:
- Maxilla eyn kynback yagoda ną oblyczv
- [Maxilla eyn kynback jagoda na obliczu]
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | jagoda | jagody |
| genitive | — | jagód |
| dative | — | — |
| accusative | — | jagody |
| instrumental | — | jagody |
| locative | — | — |
| vocative | — | — |
Derived terms
Descendants
References
- Boryś, Wiesław (2005), “jagoda”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Mańczak, Witold (2017), “jagoda”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000), “jagoda”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- Sławski, Franciszek (1958-1965), “jagoda”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
- Brückner, Aleksander (1927), “jagoda”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
- S. Urbańczyk, editor (1960), “jagoda”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 3, Wrocław, Kraków, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 90
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “jagoda”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
- Ewa Deptuchowa, et al., editors (2024), “jagoda”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
- Ewa Deptuchowa, et al., editors (2023), “jagoda”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Polish
jagody
Alternative forms
Etymology
Etymology tree
Inherited from Old Polish jagoda.
Pronunciation
- IPA(key): /jaˈɡɔ.da/
- (Middle Polish) IPA(key): /jaˈɡɔ.da/
- (Greater Poland):
- (Kuyavia) IPA(key): [jaˈɡɔ.da]
- (Masovia):
- (Kurpie) IPA(key): [jaˈɡɔ.da]
- (Near Masovian) IPA(key): [jaˈɡɔ.da]
- (Podlachia) IPA(key): [jaˈɡɔ.da]
- (Lesser Poland):
- (Western Kraków) IPA(key): [jaˈɡɔ.da]
- (Eastern Kraków) IPA(key): [jaˈɡɔ.da]
- (Podegrodzie) IPA(key): [jaˈɡɔ.da]
- (Biecz) IPA(key): [jaˈɡɔ.da]
- (Western Lublin) IPA(key): [jaˈɡɔ.da]
- (Eastern Lublin) IPA(key): [jaˈɡɔ.da]
- (Przemyśl) IPA(key): [jaˈɡɔ.da]
- (Goral):
Audio: (file) - Rhymes: -ɔda
- Syllabification: ja‧go‧da
- Homophone: Jagoda
Noun
jagoda f (diminutive jagódka or (dialectal) jagodeńka, related adjective jagodowy)
- (botany) berry (small succulent fruit, of any one of many varieties)
- (Podlachia, Bielsk County, Western Kraków, Bochnia, Wadowice, Eastern Kraków, Jurków, Podegrodzie, Nowy Sącz, Biecz, Ropczyce, Podhale, Zakopane, Zagórze) synonym of poziomka (“wild strawberry”)
- (Western Kraków, Rudawa, Biecz, Ropczyce-Sędziszów County) synonym of wiśnia (“sour cherry”)
- (Biecz, Ropczyce-Sędziszów County, Western Lublin, Eastern Lublin, Lublin Voivodeship) synonym of czereśnia (“sweet cherry”)
- (Middle Polish, figuratively) synonym of wino (“wine”)
- bilberry, European blueberry, common bilberry, whortleberry (Vaccinium myrtillus)
- Synonyms: czarna jagoda, (Lesser Poland) borówka, (regional) czernica, borówka czarna, borówka czernica
- bilberry, European blueberry, common bilberry, whortleberry (berry of this bush)
- (dated, poetic or Near Masovian, Międzyrzec Podlaski, Kurpie, Przemyśl, San river) cheek (soft skin on each side of the face, below the eyes; the outer surface of the sides of the oral cavity)
- (obsolete, endearing) used as a hypocorism, pet name
- (Kuyavia, Kowal, Bogusławice, music) The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
- synonym of przyśpiew
- (Middle Polish, anatomy) synonym of języczek (“uvula”)
- (Middle Polish, pathology) throat ulcer
- Hypernym: wrzód
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | jagoda | jagody |
| genitive | jagody | jagód |
| dative | jagodzie | jagodom |
| accusative | jagodę | jagody |
| instrumental | jagodą | jagodami |
| locative | jagodzie | jagodach |
| vocative | jagodo | jagody |
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | jagoda | jagody |
| genitive | jagody | jagód |
| dative | jagodzie | jagodom |
| accusative | jagodę | jagody |
| instrumental | — | jagodami, jagody |
| locative | jagodzie | jagodach, jagodziech |
| vocative | — | — |
Derived terms
adverbs
Related terms
nouns
Further reading
- Modern Standard Polish:
- “jagoda”, in Wielki słownik języka polskiego[41] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “jagoda”, in Polish dictionaries at PWN[42] (in Polish)
- Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “jagoda”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish][43], 4. online edition, Warszawa
- Middle Polish:
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “jagoda”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “JAGODA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 09.12.2008
- Historic dictionaries:
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “jagoda”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “jagoda”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “jagoda”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 124
- Dialectal dictionaries:
- Jan Karłowicz (1901), “jagoda”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 2: F do K, Kraków: Akademia Umiejętności, page 218
- Józefa Kobylińska (2001), “jagoda”, in Marian Kucała, editor, Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej)[44] (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, →ISBN, page 52
Serbo-Croatian
Etymology
Inherited from Proto-Slavic *agoda, from Proto-Balto-Slavic *ṓˀgāˀ, from Proto-Indo-European *h₂ógeh₂.
Pronunciation
- IPA(key): /jâɡoda/
Noun
jȁgoda f (Cyrillic spelling ја̏года)
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | jagoda | jagode |
| genitive | jagode | jagoda |
| dative | jagodi | jagodama |
| accusative | jagodu | jagode |
| vocative | jagodo | jagode |
| locative | jagodi | jagodama |
| instrumental | jagodom | jagodama |
Further reading
- “jagoda”, in Hrvatski jezični portal [Croatian language portal] (in Serbo-Croatian), 2006–2026
Slovene
Etymology
Inherited from Proto-Slavic *agoda, from Proto-Balto-Slavic *ṓˀgāˀ, from Proto-Indo-European *h₂ógeh₂. First attested in the 16th century.
Pronunciation
- IPA(key): /jàːɡɔda/
Noun
jágoda f
Declension
| Feminine, a-stem | |||
|---|---|---|---|
| nom. sing. | jágoda | ||
| gen. sing. | jágode | ||
| singular | dual | plural | |
| nominative (imenovȃlnik) |
jágoda | jágodi | jágode |
| genitive (rodȋlnik) |
jágode | jágod | jágod |
| dative (dajȃlnik) |
jágodi | jágodama | jágodam |
| accusative (tožȋlnik) |
jágodo | jágodi | jágode |
| locative (mẹ̑stnik) |
jágodi | jágodah | jágodah |
| instrumental (orọ̑dnik) |
jágodo | jágodama | jágodami |
Further reading
Categories:
- Lower Sorbian terms inherited from Proto-Slavic
- Lower Sorbian terms derived from Proto-Slavic
- Lower Sorbian terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Lower Sorbian terms derived from Proto-Indo-European
- Lower Sorbian terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Lower Sorbian/aɡɔda
- Rhymes:Lower Sorbian/aɡɔda/3 syllables
- Lower Sorbian lemmas
- Lower Sorbian nouns
- Lower Sorbian feminine nouns
- dsb:Berries
- Old Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Old Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish nouns
- Old Polish feminine nouns
- Lesser Poland Old Polish
- Sieradz-Łęczyca Old Polish
- Greater Poland Old Polish
- Silesia Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- zlw-opl:Anatomy
- zlw-opl:Face
- zlw-opl:Berries
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish 3-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Middle Polish
- Kuyavian Polish
- Kurpie Polish
- Near Masovian Polish
- Podlachia Polish
- Western Kraków Polish
- Eastern Kraków Polish
- Podegrodzie Polish
- Biecz Polish
- Western Lublin Polish
- Eastern Lublin Polish
- Przemyśl Polish
- Podhale Polish
- Zagórze Polish
- Polish terms with audio pronunciation
- Rhymes:Polish/ɔda
- Rhymes:Polish/ɔda/3 syllables
- Polish terms with homophones
- Polish lemmas
- Polish nouns
- Polish feminine nouns
- pl:Botany
- Polish dated terms
- Polish poetic terms
- Polish terms with obsolete senses
- Polish endearing terms
- pl:Music
- Polish terms with uncertain meaning
- pl:Anatomy
- pl:Pathology
- Polish hard feminine nouns
- Polish nouns with quantitative vowel alternation
- pl:Berries
- pl:Blueberry tribe plants
- pl:Face
- pl:Mouth
- pl:Prunus genus plants
- pl:Rose family plants
- pl:Wine
- Serbo-Croatian terms inherited from Proto-Slavic
- Serbo-Croatian terms derived from Proto-Slavic
- Serbo-Croatian terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Serbo-Croatian terms derived from Proto-Indo-European
- Serbo-Croatian terms with IPA pronunciation
- Serbo-Croatian lemmas
- Serbo-Croatian nouns
- Serbo-Croatian feminine nouns
- sh:Berries
- sh:Rose family plants
- Slovene terms inherited from Proto-Slavic
- Slovene terms derived from Proto-Slavic
- Slovene terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Slovene terms derived from Proto-Indo-European
- Slovene 3-syllable words
- Slovene terms with IPA pronunciation
- Slovene lemmas
- Slovene nouns
- Slovene feminine nouns
- Slovene feminine a-stem nouns
- sl:Berries