izcils

Latvian

Etymology

Originally the past participle of a verb *izcilt, from cilt (“to rise”), still attested dialectally (cf. celties “to rise” from transitive celt “to raise”). The original meaning was thus “raised, risen (above others)” > “outstanding.”[1]

Pronunciation

  • IPA(key): [istsils]
  • Audio:(file)

Adjective

izcils (definite izcilais, comparative izcilāks, superlative visizcilākais, adverb izcili, izcilu, izcilus)

  1. (of people) great, excellent, outstanding, brilliant (having great, above average capacity, skill)
    izcils zinātnieks ― great, outstanding scientist, scholar
    izcils sportists ― great, outstanding athlete
    kādas lieliskas rakstura īpašības bija piemitušas šim izcilajam puisim! ― what great character qualities this excellent boy has!
    izcilais igauņu valodnieks... atzīmēja savu 85. dzimšanas dienu ― the great Estonian linguist... celebrated his 85. birthday
  2. great, excellent, outstanding (above average in quality, importance, significance)
    izcils panākums ― a great success
    izcilas spējas ― excellent skills
    izcili sasniegumi ― outstanding achievements
    izcila loma ― a prominent role
    izcils skaistums ― outstanding beauty
    Mierlauks nebija vis kaut kāds teorētiķis, bet izcils, liels talants ― Mierlauks was not some theoretician, but an outstanding, great talent
    latviešu tautas garīgās kultūras izcilākie paraugi rodami lietišķajā mākslā ― the most outstanding examples of the spiritual culture of the Latvian people can be found in applied arts
    humoram ir izcila nozīme jau bērna dzīvē ― humor has a very important role already in a child's life (let alone an adult's)

Declension

Indefinite declension (nenoteiktā galotne) of izcils
masculine (vīriešu dzimte) feminine (sieviešu dzimte)
singular
(vienskaitlis)
plural
(daudzskaitlis)
singular
(vienskaitlis)
plural
(daudzskaitlis)
nominative izcils izcili izcila izcilas
genitive izcila izcilu izcilas izcilu
dative izcilam izciliem izcilai izcilām
accusative izcilu izcilus izcilu izcilas
instrumental izcilu izciliem izcilu izcilām
locative izcilā izcilos izcilā izcilās
vocative — — — —

Synonyms

Derived terms

References

  1. ^ Karulis, Konstantīns (1992), “celt, cilts”, in Latviešu Etimoloģijas Vārdnīca [Latvian Etymological Dictionary]‎[1] (in Latvian), Rīga: AVOTS, →ISBN