insan

Albanian

Etymology

Borrowed from Ottoman Turkish انسان (insan).

Noun

insan m (definite insani) (dialectal, Mandrica)

  1. person, human
    Synonym: (standard) njeri
    Shum shpet lizen me insannë arnautet. (Mandrica)
    Albanians connect with people very quickly.

References

  • Shuteriqi (1965), page 159: “insan-i”

Azerbaijani

Other scripts
Cyrillic инсан
Arabic اینسان

Etymology

    Inherited from Old Anatolian Turkish اِنْسَانْ (insān), borrowed from Arabic إِنْسَان (ʔinsān), from Proto-Semitic *ʔināš- (“man, person”).

    Pronunciation

    • IPA(key): [inˈsɑn]
    • Audio (Baku):(file)
    • Hyphenation: in‧san

    Noun

    insan (definite accusative insanı, plural insanlar)

    1. human, man
      Synonyms: adam, bəşər
      Antonym: heyvan
      İnsan kərpic kimidir: yanaraq bərkiyir. (translation of a Bernard Shaw quote)[1]
      A human is like a brick: when burning he becomes tougher.

    Declension

    Declension of insan
    singular plural
    nominative insaninsanlar
    definite accusative insanıinsanları
    dative insanainsanlara
    locative insandainsanlarda
    ablative insandaninsanlardan
    definite genitive insanıninsanların
    Possessive forms of insan
    nominative
    singular plural
    mənim (“my”) insanım insanlarım
    sənin (“your”) insanın insanların
    onun (“his/her/its”) insanı insanları
    bizim (“our”) insanımız insanlarımız
    sizin (“your”) insanınız insanlarınız
    onların (“their”) insanı or insanları insanları
    accusative
    singular plural
    mənim (“my”) insanımı insanlarımı
    sənin (“your”) insanını insanlarını
    onun (“his/her/its”) insanını insanlarını
    bizim (“our”) insanımızı insanlarımızı
    sizin (“your”) insanınızı insanlarınızı
    onların (“their”) insanını or insanlarını insanlarını
    dative
    singular plural
    mənim (“my”) insanıma insanlarıma
    sənin (“your”) insanına insanlarına
    onun (“his/her/its”) insanına insanlarına
    bizim (“our”) insanımıza insanlarımıza
    sizin (“your”) insanınıza insanlarınıza
    onların (“their”) insanına or insanlarına insanlarına
    locative
    singular plural
    mənim (“my”) insanımda insanlarımda
    sənin (“your”) insanında insanlarında
    onun (“his/her/its”) insanında insanlarında
    bizim (“our”) insanımızda insanlarımızda
    sizin (“your”) insanınızda insanlarınızda
    onların (“their”) insanında or insanlarında insanlarında
    ablative
    singular plural
    mənim (“my”) insanımdan insanlarımdan
    sənin (“your”) insanından insanlarından
    onun (“his/her/its”) insanından insanlarından
    bizim (“our”) insanımızdan insanlarımızdan
    sizin (“your”) insanınızdan insanlarınızdan
    onların (“their”) insanından or insanlarından insanlarından
    genitive
    singular plural
    mənim (“my”) insanımın insanlarımın
    sənin (“your”) insanının insanlarının
    onun (“his/her/its”) insanının insanlarının
    bizim (“our”) insanımızın insanlarımızın
    sizin (“your”) insanınızın insanlarınızın
    onların (“their”) insanının or insanlarının insanlarının

    Hyponyms

    Derived terms

    Further reading

    Crimean Tatar

    Etymology

    From Arabic إِنْسَان (ʔinsān).

    Pronunciation

    • Hyphenation: in‧san

    Noun

    insan

    1. human, man

    Declension

    Declension of insan
    singular plural
    nominative insan insanlar
    genitive insannıñ insanlarnıñ
    dative insanğa insanlarğa
    accusative insannı insanlarnı
    locative insanda insanlarda
    ablative insandan insanlardan

    Derived terms

    References

    Gagauz

    Etymology

    Inherited from Old Anatolian Turkish اِنْسَانْ ('insān), from Arabic إِنْسَان (ʔinsān).[1] Compare Turkish insan, Azerbaijani insan [2]

    Pronunciation

    • IPA(key): /(j)inˈsɑn/
    • Hyphenation: in‧san

    Adjective

    insan (comparative taa insan, superlative en insan)

    1. human, humane
      • 2025 January 1, Ana Sözü‎[3], archived from the original on 21 January 2026:
        Zerä biz varkana, biz dooru yaparkana, biz yalandan atılarkana, biz insankana – eni 2025-ci yıl da var olacek, dooru olacek, yalansız olacek, insannıklan olacek
        For while we are here, while we are doing what's right, while we refrain from lies, while we are humane, the new year 2025 will aslo be here; it will be right; it will be truthful, it will be with humanity

    Noun

    insan (definite accusative insanı, plural insannar)

    1. human, person
      Synonym: kişi
      Kim bu insan?
      Who is this person?
      • 2024 May 10, “Hepsi karıştı: insannıklan insannık, “Enseyiş Günü”nän “Evropa Günü”, Kızıl Askeri hem NATO”, in Ana Sözü‎[4], archived from the original on 21 January 2026:
        9 Mayda bakılan II-ci dünnä cengindä “Enseyiş Günü”nü hem Evropada 8 May günündä kutlanan “Evropa Günü”nü, bireri toplayıp, Moldova kuvetleri bu günneri bilä kutlamaa karar verdi. Bu iş, neredä sä, insannarı ikiyä böldü.
        In the "World War II Vicory Day" celebrated in May the 9th and the "Europe Day" celebrated in May the 8th, by gathering their certain places, the forces of Moldova decided to celebrate even these days. This occurrence, almost, divided people in two
    2. people, folk

    Declension

    Declension of insan
    singular (tekil) plural (çoğul)
    nominative (yalın) insan insannar
    definite accusative (belirtme) insanı insannarı
    dative (yönelme) insana insannnara
    locative (bulunma) insanda insannarda
    ablative (çıkma) insandan insannardan
    genitive (tamlayan) insanın insannarın

    Derived terms

    References

    1. ^ Nişanyan, Sevan (2002–), “insan”, in Nişanyan Sözlük
    2. ^ András Rajki, A Concise Gagauz Dictionary with etymologies and Turkish, Azerbaijani, Crimean Tatar and Turkmen cognates, 2007

    Further reading

    • Mavrodi M. F., editor (2019), Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 1-4, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 42
    • Kopuşçu M. İ., Todorova S. A., Kiräkova T.İ., editors (2019), “insan”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 5-12, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 86
    • N. A Baskakov, editor (1972), “инсан”, in Gagauzsko-Russko-Moldavskij Slovarʹ [Gagauz-Russian-Moldovan Dictionary], Moskva: Izdatelʹstvo Sovetskaja Enciklopedija, →ISBN, page 204

    German

    Etymology

    Borrowed from Latin īnsānus. Doublet of insane.

    Adjective

    insan (strong nominative masculine singular insaner, not comparable)

    1. (medicine, obsolete) insane

    Declension

    Positive forms of insan (uncomparable)
    number & gender singular plural
    masculine feminine neuter
    predicative er ist insan sie ist insan es ist insan sie sind insan
    strong declension
    (without article)
    nominative insaner insane insanes insane
    genitive insanen insaner insanen insaner
    dative insanem insaner insanem insanen
    accusative insanen insane insanes insane
    weak declension
    (with definite article)
    nominative der insane die insane das insane die insanen
    genitive des insanen der insanen des insanen der insanen
    dative dem insanen der insanen dem insanen den insanen
    accusative den insanen die insane das insane die insanen
    mixed declension
    (with indefinite article)
    nominative ein insaner eine insane ein insanes (keine) insanen
    genitive eines insanen einer insanen eines insanen (keiner) insanen
    dative einem insanen einer insanen einem insanen (keinen) insanen
    accusative einen insanen eine insane ein insanes (keine) insanen

    Further reading

    • “insan” in Duden online

    Indonesian

    Etymology

    Inherited from Malay insan, from Arabic إِنْسَان (ʔinsān).

    Pronunciation

    Noun

    insan (plural insan-insan)

    1. human, man
      Synonyms: manusia, orang

    Derived terms

    Affixations
    • insanan
    • insani
    • menginsankan
    • penginsanan

    Further reading

    Irish

    Alternative forms

    Contraction

    insan

    1. (archaic, dialectal) alternative form of sa, san (“in the”)

    Khorasani Turkish

    Etymology

    Borrowed from Arabic إِنْسَان (ʔinsān).

    Pronunciation

    • IPA(key): /insɒn/

    Noun

    insan

    1. human

    Malay

    Etymology

    Borrowed from Arabic إِنْسَان (ʔinsān, “human; man; person”).

    Pronunciation

    Noun

    insan (Jawi spelling انسان, plural insan-insan)

    1. human; human being; person; mankind.
      Synonyms: manusia, orang
      Setiap insan berhak mendapat kasih sayang.
      Every human being deserves love.
      Dia seorang insan yang mulia.
      He is a noble person.

    Usage notes

    • While interchangeable with manusia, insan often carries a more spiritual, philosophical, or poetic tone, emphasising the nature or soul of the human being.

    Derived terms

    Affixations
    Compounds
    • insan kamil (“perfect man (Sufism)”)

    Descendants

    • > Indonesian: insan

    Further reading

    Turkish

    Etymology

      Inherited from Ottoman Turkish انسان (insan), from Old Anatolian Turkish اِنْسَانْ ('insān), borrowed from Arabic إِنْسَان (ʔinsān).

      Pronunciation

      • IPA(key): /inˈsan/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -an
      • Hyphenation: in‧san

      Noun

      insan (definite accusative insanı, plural insanlar)

      1. human
        Synonyms: kişi, adam
      2. (figurative) a humane person

      Declension

      Declension of insan
      singular plural
      nominative insan insanlar
      definite accusative insanı insanları
      dative insana insanlara
      locative insanda insanlarda
      ablative insandan insanlardan
      genitive insanın insanların
      Possessive forms
      nominative
      singular plural
      1st singular insanım insanlarım
      2nd singular insanın insanların
      3rd singular insanı insanları
      1st plural insanımız insanlarımız
      2nd plural insanınız insanlarınız
      3rd plural insanları insanları
      definite accusative
      singular plural
      1st singular insanımı insanlarımı
      2nd singular insanını insanlarını
      3rd singular insanını insanlarını
      1st plural insanımızı insanlarımızı
      2nd plural insanınızı insanlarınızı
      3rd plural insanlarını insanlarını
      dative
      singular plural
      1st singular insanıma insanlarıma
      2nd singular insanına insanlarına
      3rd singular insanına insanlarına
      1st plural insanımıza insanlarımıza
      2nd plural insanınıza insanlarınıza
      3rd plural insanlarına insanlarına
      locative
      singular plural
      1st singular insanımda insanlarımda
      2nd singular insanında insanlarında
      3rd singular insanında insanlarında
      1st plural insanımızda insanlarımızda
      2nd plural insanınızda insanlarınızda
      3rd plural insanlarında insanlarında
      ablative
      singular plural
      1st singular insanımdan insanlarımdan
      2nd singular insanından insanlarından
      3rd singular insanından insanlarından
      1st plural insanımızdan insanlarımızdan
      2nd plural insanınızdan insanlarınızdan
      3rd plural insanlarından insanlarından
      genitive
      singular plural
      1st singular insanımın insanlarımın
      2nd singular insanının insanlarının
      3rd singular insanının insanlarının
      1st plural insanımızın insanlarımızın
      2nd plural insanınızın insanlarınızın
      3rd plural insanlarının insanlarının
      Predicative forms
      singular plural
      1st singular insanım insanlarım
      2nd singular insansın insanlarsın
      3rd singular insan
      insandır
      insanlar
      insanlardır
      1st plural insanız insanlarız
      2nd plural insansınız insanlarsınız
      3rd plural insanlar insanlardır

      Derived terms

      idiomatic uses of "insan"
      • insan ayağı değmemiş
      • insan ayaktan, at tırnaktan kapar
      • insan beşer, kuldur şaşar
      • insan çeşit çeşit, yer damar damar
      • insan doğduğu yerde değil doyduğu yerde
      • insan eli değmemiş
      • insan eti yemek
      • insan gönlünün artığını söyler
      • insan kuş misali
      • insan sözünden, hayvan yularından tutulur
      • insan yedisinde ne ise yetmişinde de odur
      • insanın alacası içinde, hayvanın alacası dışında

      Further reading