gealach

See also: Gealach

Irish

an ghealach

Etymology

From Middle Irish *gelach (“moon”). Cognate with Scottish Gaelic gealach and Manx giallagh.

Pronunciation

Noun

gealach f (genitive singular gealaí, nominative plural gealacha)

  1. (astronomy) moon
  2. brightness (as of moon), moonlight
  3. white outer ring of boiled potato

Declension

Declension of gealach (second declension)
bare forms
singular plural
nominative gealach gealacha
vocative a ghealach a ghealacha
genitive gealaí gealach
dative gealach
gealaigh (in certain phrases)
gealacha
forms with the definite article
singular plural
nominative an ghealach na gealacha
genitive na gealaí na ngealach
dative leis an ngealach
don ghealach
leis na gealacha

Synonyms

  • (moon): éasca, ré
  • (white outer ring of boiled potato): gealach phráta

Derived terms

  • aghaidh na gealaí
  • bugaí gealaí
  • carr gealaí
  • céim na gealaí
  • ceo gealaí
  • ciogal gealaí
  • corrán gealaí
  • cráitéar gealaí
  • crith gealaí
  • cúlú gealaí
  • cúrsa na gealaí
  • damhsa na gealaí
  • deireadh gealaí
  • Dónall na gealaí
  • dreach gealaí
  • éiclips na gealaí
  • éirí na gealaí
  • féilire na gealaí
  • ga gealaí
  • gealach bháiteach
  • gealach chraorag
  • gealach dheirceach
  • gealach lán
  • gealach na gcoinleach
  • gealach na gcoinlíní
  • gealach nua
  • gealach thláith
  • gealach úr
  • lá gealaí
  • leath gealaí
  • líonadh gealaí
  • lus na gealaí
  • mí ghealaí
  • misean chun na gealaí
  • misean gealaí
  • modúl gealaí
  • nód gealaí
  • oíche ghealaí
  • oíche ré gealaí
  • rince na gealaí
  • sailchuach na gealaí
  • Seán na gealaí
  • solas na gealaí
  • spéirghealach
  • tírdhreach gealaí
  • tús gealaí
  • uabhar na gealaí
  • urú gealaí

Mutation

Mutated forms of gealach
radical lenition eclipsis
gealach ghealach ngealach

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ Sjoestedt, M. L. (1938), Description d’un parler irlandais de Kerry [Description of an Irish dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ancienne Honoré Champion, § 35, page 30
  2. ^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 132
  3. ^ Ó Searcaigh, Séamus (1925), Foghraidheacht Ghaedhilge an Tuaiscirt [Pronunciation of Northern Irish]‎[1] (in Irish), Béal Feirste [Belfast]: Brún agus Ó Nualláin [Browne and Nolan], section 46, page 21

Further reading

  • Dinneen, Patrick S. (1927), “gealaċ”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 523; reprinted with additions 1996, →ISBN
  • de Bhaldraithe, Tomás (1959), “gealach”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
  • “gealach”, in Foclóir Nua Gaeilge (in Irish), Foras na Gaeilge, 2013–2026
  • Ó Dónaill, Niall (1977), “gealach”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN

Scottish Gaelic

Etymology

From Middle Irish *gelach (“moon”). Cognate with Irish gealach and Manx giallagh.

Pronunciation

  • IPA(key): /ˈɡ̊ʲal̪ˠəx/[1]

Noun

gealach f (genitive singular gealaich, nominative plural gealaichean)

  1. moon

Declension

Declension of gealach (class IIa feminine noun)
indefinite
singular plural
nominative gealach gealaichean
genitive gealaiche, gealaich ghealach
dative gealaich gealaichean; gealaichibh1
definite
singular plural
nominative (a') ghealach (na) gealaichean
genitive (na) gealaiche, gealaich (nan) gealach
dative (a') ghealaich (na) gealaichean; gealaichibh1
vocative ghealach ghealacha

1 archaic or poetic form

Derived terms

Mutation

Mutation of gealach
radical lenition
gealach ghealach

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Scottish Gaelic.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ Borgstrøm, Carl Hj. (1941), A linguistic survey of the Gaelic dialects of Scotland, Vol. II: The dialects of Skye and Ross-shire, Oslo: Norsk Tidsskrift for Sprogvidenskap, page 15