garniec
See also: Garniec
English
Etymology
Etymology tree
Unadapted borrowing from Polish garniec.
Noun
garniec (plural garniecs)
- (historical) A former Polish unit of measure for volume, equivalent to 3.7689 litres.
Old Polish
Alternative forms
Etymology
Etymology tree
Inherited from Proto-Slavic *gъrnьcь. First attested in the 14th century.
Pronunciation
Noun
garniec m animacy unattested
- (attested in Lesser Poland, Masovia, Greater Poland) synonym of garnek
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]scan transliteration, transcription, numbers 59, 8, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
- Iuda crol moy moab garnecz nadzeie moiey
- [Juda krol moj, Moab garniec nadzieje mojej.]
- 1877-1881 [1437], Władysław Wisłocki, editor, Katalog rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego, number 228, page 87:
- Zelasni garnecz lebes
- [Żelazny garniec lebes]
- 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 16, 3:
- Irzekly søø knyma synowye Izrahelszczy Bichom bily zmarly przs røkøø boszøø wszemy Egipskyey gdisz szedzelysmy nagarnczy myøsa agedlismi chlyeb wszytoszczy przeczszczye wywyedly nas napuszczøø tøto abiszczye zabyszczye wszitko mnosztwo to glodem
- [i rzekli są k nima synowie izrahelszczy: „Bychom byli zmarli prz[e] z rękę bożą w ziemi ejipskiej, gdyż siedzieliśmy na[d] garncy mięsa a jedliśmy chleb w sytości. Przeczście wywiedli nas na puszczę tę to, abyście zabi[li]ście wszytko mnostwo to głodem?”]
- 1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 35, 13:
- prziscye y vpyekly naognyv podle tego iako stoy w zakonye Ale pokoyne obyati warzily wkotlech a w panwyach awgarnczoch a fataiøcz rozdawaly wszemv lyvdu
- [i upiekli Przyście na ogniu podle tego, jako stoi w zakonie, ale pokojne obiaty warzyli w kotlech a w panwiach, a w garncoch, a *fatając rozdawali wszemu ludu]
- 1875 [c. 1455-1460], Zygmunt Celichowski, editor, Słowniczek łacińsko- polski wyrazów prawa magdeburskiego z wieku XV. Przedruk homograficzny z kodeksu kórnickiego[1], page 9:
- Mosyadzowe garncze olle eree
- [Mosiądzowe garńce olle eree]
- 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 126:
- Garnyecz figmentum
- [Garniec figmentum]
- 1950 [1494], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1765a, Warsaw:
- Jakom ya nye wsyal myecha s garnczi Janovi
- [Jakom ja nie wziął miecha z garńcy Janowi]
- 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławskiscan transliteration, transcription, numbers 59, 8, Greater Poland:
- Iuda krol moy moab garnyecz nadzeie moyey
- [Juda krol moj, Moab garniec nadzieje mojej.]
- 1885-2024 [XV p. post.], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[2], volume V, page 9:
- Garnecz fidelia
- [Garniec fidelia]
- (hapax legomenon) chamber pot
- XV p. post., Wokabularz petersburski I, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.Q.ch.XVI.33, page 7:
- Urinale garnecz mocrzewy
- [Urinale garnecz mokrzewy]
- (attested in Lesser Poland, hapax legomenon) as a unit of measure
- 1901 [1427], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume II, Radom, Sandomierz, Opoczno, page 306:
- Ysze Jan ne wszanl Magdalene […] trzy garnczow masla, oszmydzeszand zyrow
- [Iże Jan nie wziął Magdalenie […] trzy garncow masła, ośmidziesiąt syrow]
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | garnec, garniec | garnce |
| genitive | — | garnców |
| dative | — | — |
| accusative | — | — |
| instrumental | — | garncy |
| locative | garncy | garncoch |
| vocative | — | — |
Descendants
- Polish: garniec, garnec (Middle Polish, Far Masovian, Radzymin, Rasztów, Klembów), gorniec (Kuyavia)
- English: garniec
- Silesian: garniec
References
- Boryś, Wiesław (2005), “garniec”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Mańczak, Witold (2017), “garniec”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000), “garniec”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- Sławski, Franciszek (1958-1965), “garniec”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
- K. Nitsch, editor (1958), “garniec, garnec”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 2, Wrocław, Kraków, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 386
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “garniec, garnec”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
- Ewa Deptuchowa, et al., editors (2024), “garniec, garnec”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
- Ewa Deptuchowa, et al., editors (2023), “(garniec) garnec”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Polish
Alternative forms
- garnec (Middle Polish, Far Masovian, Radzymin, Rasztów, Klembów)
- gorniec (Kuyavia)
Etymology
Etymology tree
Inherited from Old Polish garniec.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈɡar.ɲɛt͡s/
- (Greater Poland):
- (Kuyavia) IPA(key): [ˈɡar.ɲɛt͡s]
- (Central Greater Poland) IPA(key): [ˈɡar.ɲɛt͡s]
- (Masovia):
- (Masuria) IPA(key): [ˈɡær.ɲɛt͡s]
- (Lesser Poland):
- (Western Kraków) IPA(key): [ˈɡar.ɲɛt͡s]
- (Goral):
- (Zagórze) IPA(key): [ˈɡar.ɲɛt͡s]
- Rhymes: -arɲɛt͡s
- Syllabification: gar‧niec
- Homophone: Garniec
Noun
garniec m inan (related adjective garncowy)
- augmentative of garnek
- potful (contents of such a vessel)
- (Masuria) synonym of garnek
- (Central Greater Poland, Poznań Voivodeship, Kostrzyn) butter pot (large pot for storing butter)
- (Middle Polish, military) shell (vessel used for war purposes as a type of explosive projectile)
- (historical) garniec (former Polish unit of measure of the volume of liquids and loose bodies)
- vessel of such a volume
- contents of such a vessel
- vessel of such a volume
- (Middle Polish) synonym of doniczka
- augmentative of garnek
- (historical) former Polish unit of measure of the volume of liquids and loose bodies
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | garniec | garnce |
| genitive | garnca, garca | garncy |
| dative | garncowi | garncom |
| accusative | garniec | garnce |
| instrumental | garncem | garncami |
| locative | garncu | garncach |
| vocative | garncu | garnce |
Derived terms
proverbs
Descendants
- English: garniec
Further reading
- Modern Standard Polish:
- “garniec”, in Wielki słownik języka polskiego[3] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “garniec”, in Polish dictionaries at PWN[4] (in Polish)
- Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “garniec”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish][5], 4. online edition, Warszawa
- Middle Polish:
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “garniec”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Włodzimierz Gruszczyński (02.12.2025), “GARNIEC”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
- Historic dictionaries:
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “garniec”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “garniec”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “garniec”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 807
- Dialectal dictionaries:
- Jan Karłowicz (1901), “garnek i garniec”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 2: F do K, Kraków: Akademia Umiejętności, page 56
- Józefa Kobylińska (2001), “garniec, garnca”, in Marian Kucała, editor, Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej)[6] (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, →ISBN, page 41
Categories:
- English terms borrowed from Polish
- English terms derived from Old Polish
- English terms derived from Proto-Slavic
- English terms derived from Proto-Balto-Slavic
- English terms derived from Proto-Indo-European
- English unadapted borrowings from Polish
- English terms derived from Polish
- English terms derived from the Proto-Indo-European root *gʷʰer-
- English lemmas
- English nouns
- English countable nouns
- English terms with historical senses
- Old Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Old Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *gʷʰer-
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish nouns
- Old Polish masculine nouns
- Lesser Poland Old Polish
- Masovia Old Polish
- Greater Poland Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- Old Polish hapax legomena
- zlw-opl:Cookware and bakeware
- zlw-opl:Food and drink containers
- zlw-opl:Toilet (room)
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *gʷʰer-
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Kuyavian Polish
- Central Greater Poland Polish
- Masuria Polish
- Western Kraków Polish
- Zagórze Polish
- Rhymes:Polish/arɲɛt͡s
- Rhymes:Polish/arɲɛt͡s/2 syllables
- Polish terms with homophones
- Polish lemmas
- Polish nouns
- Polish masculine nouns
- Polish inanimate nouns
- Polish augmentative nouns
- Middle Polish
- pl:Military
- Polish terms with historical senses
- Polish soft masculine inanimate nouns
- pl:Cookware and bakeware
- pl:Containers
- pl:History of Poland
- pl:Units of measure
- pl:Food and drink containers