garniec

See also: Garniec

English

Etymology

    Unadapted borrowing from Polish garniec.

    Noun

    garniec (plural garniecs)

    1. (historical) A former Polish unit of measure for volume, equivalent to 3.7689 litres.

    Old Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Proto-Slavic *gъrnьcь. First attested in the 14th century.

      Pronunciation

      • IPA(key): (10th–15th CE) /ɡarɲɛt͡sʲ/
      • IPA(key): (15th CE) /ɡarɲɛt͡sʲ/

      Noun

      garniec m animacy unattested

      1. (attested in Lesser Poland, Masovia, Greater Poland) synonym of garnek
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 59, 8, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Iuda crol moy moab garnecz nadzeie moiey
          [Juda krol moj, Moab garniec nadzieje mojej.]
        • 1877-1881 [1437], Władysław Wisłocki, editor, Katalog rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego, number 228, page 87:
          Zelasni garnecz lebes
          [Żelazny garniec lebes]
        • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 16, 3:
          Irzekly søø knyma synowye Izrahelszczy Bichom bily zmarly przs røkøø boszøø wszemy Egipskyey gdisz szedzelysmy nagarnczy myøsa agedlismi chlyeb wszytoszczy przeczszczye wywyedly nas napuszczøø tøto abiszczye zabyszczye wszitko mnosztwo to glodem
          [i rzekli są k nima synowie izrahelszczy: „Bychom byli zmarli prz[e] z rękę bożą w ziemi ejipskiej, gdyż siedzieliśmy na[d] garncy mięsa a jedliśmy chleb w sytości. Przeczście wywiedli nas na puszczę tę to, abyście zabi[li]ście wszytko mnostwo to głodem?”]
        • 1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 35, 13:
          prziscye y vpyekly naognyv podle tego iako stoy w zakonye Ale pokoyne obyati warzily wkotlech a w panwyach awgarnczoch a fataiøcz rozdawaly wszemv lyvdu
          [i upiekli Przyście na ogniu podle tego, jako stoi w zakonie, ale pokojne obiaty warzyli w kotlech a w panwiach, a w garncoch, a *fatając rozdawali wszemu ludu]
        • 1875 [c. 1455-1460], Zygmunt Celichowski, editor, Słowniczek łacińsko- polski wyrazów prawa magdeburskiego z wieku XV. Przedruk homograficzny z kodeksu kórnickiego‎[1], page 9:
          Mosyadzowe garncze olle eree
          [Mosiądzowe garńce olle eree]
        • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 126:
          Garnyecz figmentum
          [Garniec figmentum]
        • 1950 [1494], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1765a, Warsaw:
          Jakom ya nye wsyal myecha s garnczi Janovi
          [Jakom ja nie wziął miecha z garńcy Janowi]
        • 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎scan transliteration, transcription, numbers 59, 8, Greater Poland:
          Iuda krol moy moab garnyecz nadzeie moyey
          [Juda krol moj, Moab garniec nadzieje mojej.]
        • 1885-2024 [XV p. post.], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎[2], volume V, page 9:
          Garnecz fidelia
          [Garniec fidelia]
        1. (hapax legomenon) chamber pot
          • XV p. post., Wokabularz petersburski I, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.Q.ch.XVI.33, page 7:
            Urinale garnecz mocrzewy
            [Urinale garnecz mokrzewy]
        2. (attested in Lesser Poland, hapax legomenon) as a unit of measure
          • 1901 [1427], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume II, Radom, Sandomierz, Opoczno, page 306:
            Ysze Jan ne wszanl Magdalene […] trzy garnczow masla, oszmydzeszand zyrow
            [Iże Jan nie wziął Magdalenie […] trzy garncow masła, ośmidziesiąt syrow]

      Declension

      Declension of garnec
      singular plural
      nominative garnec, garniec garnce
      genitive — garnców
      dative — —
      accusative — —
      instrumental — garncy
      locative garncy garncoch
      vocative — —

      Descendants

      • Polish: garniec, garnec (Middle Polish, Far Masovian, Radzymin, Rasztów, Klembów), gorniec (Kuyavia)
        • English: garniec
      • Silesian: garniec

      References

      Polish

      Alternative forms

      Etymology

        Inherited from Old Polish garniec.

        Pronunciation

         
        • IPA(key): /ˈɡar.ɲɛt͡s/
        • Rhymes: -arɲɛt͡s
        • Syllabification: gar‧niec
        • Homophone: Garniec

        Noun

        garniec m inan (related adjective garncowy)

        1. augmentative of garnek
          1. potful (contents of such a vessel)
          2. (Masuria) synonym of garnek
          3. (Central Greater Poland, Poznań Voivodeship, Kostrzyn) butter pot (large pot for storing butter)
          4. (Middle Polish, military) shell (vessel used for war purposes as a type of explosive projectile)
        2. (historical) garniec (former Polish unit of measure of the volume of liquids and loose bodies)
          1. vessel of such a volume
            1. contents of such a vessel
        3. (Middle Polish) synonym of doniczka
        4. augmentative of garnek
        5. (historical) former Polish unit of measure of the volume of liquids and loose bodies
          1. (Central Greater Poland, Poznań Voivodeship, Kostrzyn, Kuyavia) bundle of uncombed flax consisting of 14 or more handfuls

        Declension

        Declension of garniec
        singular plural
        nominative garniec garnce
        genitive garnca, garca garncy
        dative garncowi garncom
        accusative garniec garnce
        instrumental garncem garncami
        locative garncu garncach
        vocative garncu garnce

        Derived terms

        Descendants

        Further reading

        • Modern Standard Polish:
          • “garniec”, in Wielki słownik języka polskiego‎[3] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
          • “garniec”, in Polish dictionaries at PWN‎[4] (in Polish)
          • Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “garniec”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish]‎[5], 4. online edition, Warszawa
        • Middle Polish:
          • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “garniec”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
          • Włodzimierz Gruszczyński (02.12.2025), “GARNIEC”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
        • Historic dictionaries:
        • Dialectal dictionaries:
          • Jan Karłowicz (1901), “garnek i garniec”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 2: F do K, Kraków: Akademia Umiejętności, page 56
          • Józefa Kobylińska (2001), “garniec, garnca”, in Marian Kucała, editor, Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej)‎[6] (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, →ISBN, page 41