emqe
Afar
Pronunciation
- IPA(key): /emˈʕe/ [ʔɛmˈʕe]
- Hyphenation: em‧qe
Verb
emqé (causative eymeeqé)
- (transitive) bless
- 2006, “Ruut 1:8 [Ruth 1:8]”, in Nabuwwa kee malikwa [Prophets and kings][1]:
- keenik inteemih, «Isin isinni inonti fan uduuraay; yoo kee isinni baqoltih maquk akah sugten innah, YALLI siinih yamqay.»
- she said to them, «You go back to your own mothers; like you have done for me and your dead husbands, may GOD bless you.»
- (transitive) ameliorate; improve
Conjugation
| Conjugation of emqe (type I verb) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st singular | 2nd singular | 3rd singular | 1st plural | 2nd plural | 3rd plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| m | f | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| perfective | V-affirmative | emqéh | temqéh | yemqéh | temqéh | nemqéh | temqeeníh | yemqeeníh | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| N-affirmative | emqé | temqé | yemqé | temqé | nemqé | temqén | yemqén | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | máamqinniyo | máamqinnito | máamqinna | máamqinna | máamqinnino | máamqinniton | máamqinnon | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| imperfective | V-affirmative | amqéh | tamqéh | yamqéh | tamqéh | namqéh | tamqeeníh | yamqeeníh | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| N-affirmative | amqé | tamqé | yamqé | tamqé | namqé | tamqén | yamqén | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | máamqa | mátamqa | máyamqa, míyamqa |
mátamqa | mánamqa | mátamqan | máyamqan, míyamqan | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| prospective | V-affirmative | amqéliyoh, amqéyyoh |
amqélitoh, amqéttoh |
amqéleh | amqéleh | amqélinoh, amqénnoh |
amqélitoonuh, amqéttoonuh |
amqéloonuh | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| N-affirmative | amqéliyo, amqéyyo |
amqélito, amqétto |
amqéle | amqéle | amqélino, amqénno |
amqéliton, amqétton |
amqélon | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| conjunctive I | V-affirmative | ámquh | támquh | yámquh | támquh | námquh | tamqóonuh | yamqóonuh | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| N-affirmative | ámqu | támqu | yámqu | támqu | námqu | tamqón | yamqón | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | amqé wáyuh | amqé wáytuh | amqé wáyuh | amqé wáytuh | amqé wáynuh | amqé waytóonuh | amqé wóonuh | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| conjunctive II | V-affirmative | amqénkeh | tamqénkeh | yamqénkeh | tamqénkeh | namqénkeh | tamqeenínkeh | yamqeenínkeh | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| N-affirmative | amqénke | tamqénke | yamqénke | tamqénke | namqénke | tamqeenínke | yamqeenínke | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | amqé wáankeh | amqé waytánkeh | amqé wáankeh | amqé waytánkeh | amqé waynánkeh | amqé waytaanankéh | amqé waanánkeh | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| jussive | affirmative | ámqay | támqay | yámqay | támqay | námqay | tamqóonay | yamqóonay | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | amqé wáay | amqé wáytay | amqé wáay | amqé wáytay | amqé wáynay | amqé waytóonay | amqé wóonay | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| past conditional |
affirmative | amqinniyóy | amqinnitóy | amqinnáy | amqinnáy | amqinninóy | amqinnitoonúy | amqinnoonúy | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | amqé wanniyóy | amqé wannitóy | amqé wannáy | amqé wannáy | amqé wanninóy | amqé wannitoonúy | amqé wannoonúy | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| present conditional I |
affirmative | emqék | temqék | yemqék | temqék | nemqék | temqeeník | yemqeeník | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | amqé wéek | amqé wayték | amqé wéek | amqé wayték | amqé waynék | amqé wayteeník | amqé weeník | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| singular | plural | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| consultative | affirmative | amqóo | namqóo | imperative | affirmative | eméq | eméqa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | maamqóo | manamqóo | negative | máamqin | máamqina | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| -h converb | -i form | -k converb | -in(n)uh converb | -innuk converb | infinitive | indefinite participle | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| V-focus | N-focus | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ámqih | ámqi | ámquk | amqínnuh | amqínnuk | amqíyya | amqinnáanih | amqinnáan | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
References
- E. M. Parker; R. J. Hayward (1985), “emqe”, in An Afar-English-French dictionary (with Grammatical Notes in English), University of London, →ISBN