dumać

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *dumati. First attested in c. 1470.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /dumat͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /dumat͡ɕʲ/

    Verb

    dumać impf

    1. (attested in Lesser Poland, hapax legomenon) The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
      1. to think, to ponder

    Derived terms

    proper nouns

    Descendants

    • Polish: dumać, domać (Southern Greater Poland, Śmigiel)
    • Silesian: dumać

    References

    Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish dumać.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈdu.mat͡ɕ/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -umat͡ɕ
      • Syllabification: du‧mać

      Verb

      dumać impf

      1. (intransitive, literary or dialectal, Malbork, Near Masovian, Far Masovian, Warmia, Masuria, Standard Kurpie, Podlachia, Łęczyca, Western Kraków, Western Lublin, Eastern Lublin, Biecz, Podhale, Zagórze, Żywiec, Northern Borderlands) to muse, to ponder (to think about something with concentration) [with o (+ locative) ‘about what’; or with nad (+ instrumental) ‘about what’]
        1. (Middle Polish or Masuria) to think (to hold a particular opinion)
          Synonym: myśleć
      2. (intransitive, obsolete, rare) to pine (to miss something) [with do (+ genitive) ‘what’]
        Synonym: tęsknić
      3. (transitive, obsolete, rare) to wail (to sing sadly) [with accusative; or with instrumental]
        Hypernym: śpiewać
      4. (transitive, Middle Polish) to invent; to come up with
        Synonyms: knować, wymyślać

      Conjugation

      Conjugation of dumać impf (class I)
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive dumać
      present tense 1st dumam dumamy
      2nd dumasz dumacie
      3rd duma dumają
      impersonal duma się
      past tense 1st dumałem,
      -(e)m dumał
      dumałam,
      -(e)m dumała
      dumałom1,
      -(e)m dumało
      dumaliśmy,
      -(e)śmy dumali
      dumałyśmy,
      -(e)śmy dumały
      2nd dumałeś,
      -(e)ś dumał
      dumałaś,
      -(e)ś dumała
      dumałoś1,
      -(e)ś dumało
      dumaliście,
      -(e)ście dumali
      dumałyście,
      -(e)ście dumały
      3rd dumał dumała dumało dumali dumały
      impersonal dumano
      future tense 1st będę dumał, będę dumać będę dumała, będę dumać będę dumało1, będę dumać będziemy dumali, będziemy dumać będziemy dumały, będziemy dumać
      2nd będziesz dumał, będziesz dumać będziesz dumała, będziesz dumać będziesz dumało1, będziesz dumać będziecie dumali, będziecie dumać będziecie dumały, będziecie dumać
      3rd będzie dumał, będzie dumać będzie dumała, będzie dumać będzie dumało, będzie dumać będą dumali, będą dumać będą dumały, będą dumać
      impersonal będzie dumać się
      conditional 1st dumałbym,
      bym dumał
      dumałabym,
      bym dumała
      dumałobym1,
      bym dumało
      dumalibyśmy,
      byśmy dumali
      dumałybyśmy,
      byśmy dumały
      2nd dumałbyś,
      byś dumał
      dumałabyś,
      byś dumała
      dumałobyś1,
      byś dumało
      dumalibyście,
      byście dumali
      dumałybyście,
      byście dumały
      3rd dumałby,
      by dumał
      dumałaby,
      by dumała
      dumałoby,
      by dumało
      dumaliby,
      by dumali
      dumałyby,
      by dumały
      impersonal dumano by
      imperative 1st niech dumam dumajmy
      2nd dumaj dumajcie
      3rd niech duma niech dumają
      less common forms
      pluperfect
      (dated, literary)
      1st dumałem był dumałam była dumałom było1 dumaliśmy byli dumałyśmy były
      2nd dumałeś był dumałaś była dumałoś było1 dumaliście byli dumałyście były
      3rd dumał był dumała była dumało było dumali byli dumały były
      past conditional
      (dated, literary)
      1st byłbym dumał byłabym dumała byłobym dumało1 bylibyśmy dumali byłybyśmy dumały
      2nd byłbyś dumał byłabyś dumała byłobyś dumało1 bylibyście dumali byłybyście dumały
      3rd byłby dumał byłaby dumała byłoby dumało byliby dumali byłyby dumały
      active adjectival participle dumający dumająca dumające dumający dumające
      passive adjectival participle dumany dumana dumane dumani dumane
      contemporary adverbial participle dumając
      verbal noun dumanie

      1Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.

      Standard Kurpian:

      Standard Kurpian conjugation of dumać impf (type VI)
      person singular plural respectful
      masculine feminine neuter masculine feminine neuter masculine feminine
      infinitive dumać
      present tense 1st dumóm dumómy —
      2nd dumås dumåta dumåće
      3rd dumå dumajó —
      past tense 1st dumåłëm,
      -(ë)m/ëm dumåł
      dumałam,
      -am/am dumała
      — dumalym,
      -m dumaly
      dumałym,
      -m dumały
      — —
      2nd dumåłeś,
      -eś/eś dumåł
      dumałaś,
      -aś dumała
      — dumalyśta,
      -śta/śta dumaly
      dumałyśta,
      -śta/śta dumały
      — dumalyśće,
      -śće/śće dumaly
      dumałyśće,
      -śće/śće dumały
      3rd dumåł dumała dumało dumaly dumały dumały —
      repeating or distant past 1st — — — dumalyźwa,
      -źwa dumaly
      dumałyźwa,
      -źwa dumały
      — —
      imperative 1st ńech dumóm dumåjmy —
      2nd dumåj dumåjta dumåjće
      3rd ńech dumå ńech dumajó —
      active adjectival participle dumający dumającå dumające dumające
      contemporary adverbial participle dumając

      Derived terms

      nouns

      Further reading

      • Modern Standard Polish:
        • “dumać”, in Wielki słownik języka polskiego‎[2] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
        • “dumać”, in Polish dictionaries at PWN‎[3] (in Polish)
        • dumać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
      • Middle Polish:
        • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “dumać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
        • Wiesław Morawski (21.01.2020), “DUMAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
      • Historic dictionaries:
      • Dialectal dictionaries:
        • Jan Karłowicz (1900), “dumać”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 391
        • Zofia Stamirowska (1987-2024), “dumać”, in Anna Basara, editor, Słownik gwar Ostródzkiego, Warmii i Mazur, volume 2, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, →ISBN, page 129
        • Józefa Kobylińska (2001), “dumać”, in Marian Kucała, editor, Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej)‎[4] (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, →ISBN, page 33
        • Henryk Gadomski (2022), “dumać”, in Mirosław Grzyb, Krystyna Łaszczych, Tadeusz Grec, editors, Słownik dialektu kurpiowskiego (in Polish), Ostrołęka: Związek Kurpiów, →ISBN, page 141
        • Iryda Grek-Pabisowa (2017), “dumać”, in Słownik mówionej polszczyzny północnokresowej (in Polish), Warsaw: Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, page 260

      Silesian

      Etymology

        Inherited from Old Polish dumać.

        Pronunciation

        • IPA(key): /ˈdu.mat͡ɕ/
        • Rhymes: -umat͡ɕ
        • Syllabification: du‧mać

        Verb

        dumać impf

        1. (intransitive) to muse, to ponder (to think about something with concentration)

        Conjugation

        Conjugation of dumać impf
        person singular plural
        masculine feminine neuter virile nonvirile
        infinitive dumać
        present tense 1st dumōm dumōmy
        2nd dumŏsz dumŏcie
        3rd dumŏ dumajōm
        past tense 1st dumołch,
        dumołech,
        dumoł żech
        dumałach
        dumała żech
        dumałoch1)
        dumało żech
        1)
        dumalimy,
        dumalichmy
        dumałymy,
        dumałychmy
        2nd dumołś,
        dumołeś,
        dumoł żeś
        dumałaś
        dumała żeś
        dumałoś1)
        dumało żeś
        1)
        dumaliście,
        dumali żeście
        dumałyście,
        dumały żeście
        3rd dumoł dumała dumało dumali dumały
        future tense 1st bydã dumoł,
        bydã dumać
        bydã dumała,
        bydã dumać
        bydã dumało,1)
        bydã dumać
        bydymy dumali,
        bydymy dumać
        bydymy dumały,
        bydymy dumać
        2nd bydziesz dumoł,
        bydziesz dumać
        bydziesz dumała,
        bydziesz dumać
        bydziesz dumało,1)
        bydziesz dumać
        bydziecie dumali,
        bydziecie dumać
        bydziecie dumały,
        bydziecie dumać
        3rd bydzie dumoł,
        bydzie dumać
        bydzie dumała,
        bydzie dumać
        bydzie dumało,
        bydzie dumać
        bydōm dumali,
        bydōm dumać
        bydōm dumały,
        bydōm dumać
        pluperfect tense2)
        1st bōłch dumoł,
        bōłech dumoł,
        bōł żech dumoł
        byłach dumała
        była żech dumała
        byłoch dumało1)
        było żech dumało
        1)
        byli my dumali,
        bylichmy dumali
        były my dumały,
        byłychmy dumały
        2nd bōłś dumoł,
        bōłeś dumoł,
        bōł żeś dumoł
        byłaś dumała
        była żeś dumała
        byłoś dumało1)
        było żeś dumało
        1)
        byliście dumali,
        byli żeście dumali
        byłyście dumały,
        były żeście dumały
        3rd bōł dumoł była dumała było dumało1)
        były my dumali,
        byłychmy dumali
        były dumały
        conditional 1st bych dumoł bych dumała byście dumali by my dumały,
        bychmy dumały
        2nd byś dumoł byś dumała byście dumali byście dumały
        3rd by dumoł by dumała by dumało by dumali by dumały
        imperative 1st niych dumōm dumejmy
        2nd dumej dumejcie
        3rd niych dumŏ niych dumajōm
        active adjectival participle dumajōncy dumajōncŏ dumajōnce dumajōncy dumajōnce
        verbal noun dumanie
        1) Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
        2) The pluperfect is either archaic or obsolete and now used for conditional in the past.

        Further reading

        • Henryk Jaroszewicz (2022), “dumać”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 74