dəm

See also: Appendix:Variations of "dem"

Azerbaijani

Other scripts
Cyrillic дәм
Arabic دم

Pronunciation

  • IPA(key): [dæm]
  • Audio (Baku):(file)

Etymology 1

    Possibly from Proto-Turkic *tam- (“to burn; to kindle; to become excited”).[1] Cognate with Kyrgyz там- (tam-, “to catch fire”), тамызуу (tamızuu, “to catch fire”). Alternatively, same as Etymology 2.

    Noun

    dəm (definite accusative dəmi, plural dəmlər)

    1. fume
      dəm tutmaq ― to be poisoned by fumes
    2. heat, ardor
    3. brew
      çay dəmi ― tea brew
      dəmə qoymaq ― to brew
    4. simmer, infusion
      dəmdə bişmək ― to simmer, to undergo infusion
    5. (figurative) pleasant idleness
    6. (figurative) euphoria caused by narcotic intoxication
      dəmdə olmaq ― to be drunk or high
    Declension
    Declension of dəm
    singular plural
    nominative dəmdəmlər
    definite accusative dəmidəmləri
    dative dəmədəmlərə
    locative dəmdədəmlərdə
    ablative dəmdəndəmlərdən
    definite genitive dəmindəmlərin
    Possessive forms of dəm
    nominative
    singular plural
    mənim (“my”) dəmim dəmlərim
    sənin (“your”) dəmin dəmlərin
    onun (“his/her/its”) dəmi dəmləri
    bizim (“our”) dəmimiz dəmlərimiz
    sizin (“your”) dəminiz dəmləriniz
    onların (“their”) dəmi or dəmləri dəmləri
    accusative
    singular plural
    mənim (“my”) dəmimi dəmlərimi
    sənin (“your”) dəmini dəmlərini
    onun (“his/her/its”) dəmini dəmlərini
    bizim (“our”) dəmimizi dəmlərimizi
    sizin (“your”) dəminizi dəmlərinizi
    onların (“their”) dəmini or dəmlərini dəmlərini
    dative
    singular plural
    mənim (“my”) dəmimə dəmlərimə
    sənin (“your”) dəminə dəmlərinə
    onun (“his/her/its”) dəminə dəmlərinə
    bizim (“our”) dəmimizə dəmlərimizə
    sizin (“your”) dəminizə dəmlərinizə
    onların (“their”) dəminə or dəmlərinə dəmlərinə
    locative
    singular plural
    mənim (“my”) dəmimdə dəmlərimdə
    sənin (“your”) dəmində dəmlərində
    onun (“his/her/its”) dəmində dəmlərində
    bizim (“our”) dəmimizdə dəmlərimizdə
    sizin (“your”) dəminizdə dəmlərinizdə
    onların (“their”) dəmində or dəmlərində dəmlərində
    ablative
    singular plural
    mənim (“my”) dəmimdən dəmlərimdən
    sənin (“your”) dəmindən dəmlərindən
    onun (“his/her/its”) dəmindən dəmlərindən
    bizim (“our”) dəmimizdən dəmlərimizdən
    sizin (“your”) dəminizdən dəmlərinizdən
    onların (“their”) dəmindən or dəmlərindən dəmlərindən
    genitive
    singular plural
    mənim (“my”) dəmimin dəmlərimin
    sənin (“your”) dəminin dəmlərinin
    onun (“his/her/its”) dəminin dəmlərinin
    bizim (“our”) dəmimizin dəmlərimizin
    sizin (“your”) dəminizin dəmlərinizin
    onların (“their”) dəminin or dəmlərinin dəmlərinin
    Derived terms
    • dəmləmək (“to brew”, transitive)
      • dəmlənmək (“to brew”, intransitive)
      • dəmlətmək (“to brew”, causative)
    • dəm qazı (“carbon monoxide”)

    Etymology 2

      Borrowed from Persian دم (dam).

      Noun

      dəm (definite accusative dəmi, plural dəmlər)

      1. breath
        Synonym: nəfəs
      2. steam
        Synonyms: buğ, buxar
      3. moment
        Synonym: an
        bu dəmdə ― at this moment
        hər dəm ― any/every moment
      Declension
      Declension of dəm
      singular plural
      nominative dəmdəmlər
      definite accusative dəmidəmləri
      dative dəmədəmlərə
      locative dəmdədəmlərdə
      ablative dəmdəndəmlərdən
      definite genitive dəmindəmlərin
      Possessive forms of dəm
      nominative
      singular plural
      mənim (“my”) dəmim dəmlərim
      sənin (“your”) dəmin dəmlərin
      onun (“his/her/its”) dəmi dəmləri
      bizim (“our”) dəmimiz dəmlərimiz
      sizin (“your”) dəminiz dəmləriniz
      onların (“their”) dəmi or dəmləri dəmləri
      accusative
      singular plural
      mənim (“my”) dəmimi dəmlərimi
      sənin (“your”) dəmini dəmlərini
      onun (“his/her/its”) dəmini dəmlərini
      bizim (“our”) dəmimizi dəmlərimizi
      sizin (“your”) dəminizi dəmlərinizi
      onların (“their”) dəmini or dəmlərini dəmlərini
      dative
      singular plural
      mənim (“my”) dəmimə dəmlərimə
      sənin (“your”) dəminə dəmlərinə
      onun (“his/her/its”) dəminə dəmlərinə
      bizim (“our”) dəmimizə dəmlərimizə
      sizin (“your”) dəminizə dəmlərinizə
      onların (“their”) dəminə or dəmlərinə dəmlərinə
      locative
      singular plural
      mənim (“my”) dəmimdə dəmlərimdə
      sənin (“your”) dəmində dəmlərində
      onun (“his/her/its”) dəmində dəmlərində
      bizim (“our”) dəmimizdə dəmlərimizdə
      sizin (“your”) dəminizdə dəmlərinizdə
      onların (“their”) dəmində or dəmlərində dəmlərində
      ablative
      singular plural
      mənim (“my”) dəmimdən dəmlərimdən
      sənin (“your”) dəmindən dəmlərindən
      onun (“his/her/its”) dəmindən dəmlərindən
      bizim (“our”) dəmimizdən dəmlərimizdən
      sizin (“your”) dəminizdən dəmlərinizdən
      onların (“their”) dəmindən or dəmlərindən dəmlərindən
      genitive
      singular plural
      mənim (“my”) dəmimin dəmlərimin
      sənin (“your”) dəminin dəmlərinin
      onun (“his/her/its”) dəminin dəmlərinin
      bizim (“our”) dəmimizin dəmlərimizin
      sizin (“your”) dəminizin dəmlərinizin
      onların (“their”) dəminin or dəmlərinin dəmlərinin

      Etymology 3

        Borrowed from Arabic دَم (dam).

        Noun

        dəm (definite accusative dəmi, sound plural dəmlər, broken plural dima)

        1. (Classical Azerbaijani) blood
        Declension
        Declension of dəm
        singular plural
        sound broken
        nominative dəmdəmlərdima
        definite accusative dəmidəmləridimanı
        dative dəmədəmlərədimaya
        locative dəmdədəmlərdədimada
        ablative dəmdəndəmlərdəndimadan
        definite genitive dəmindəmlərindimanın
        Possessive forms of dəm
        nominative
        singular plural
        sound broken
        mənim (“my”) dəmim dəmlərim dimam
        sənin (“your”) dəmin dəmlərin diman
        onun (“his/her/its”) dəmi dəmləri diması
        bizim (“our”) dəmimiz dəmlərimiz dimamız
        sizin (“your”) dəminiz dəmləriniz dimanız
        onların (“their”) dəmi or dəmləri dəmləri diması
        accusative
        singular plural
        sound broken
        mənim (“my”) dəmimi dəmlərimi dimamı
        sənin (“your”) dəmini dəmlərini dimanı
        onun (“his/her/its”) dəmini dəmlərini dimasını
        bizim (“our”) dəmimizi dəmlərimizi dimamızı
        sizin (“your”) dəminizi dəmlərinizi dimanızı
        onların (“their”) dəmini or dəmlərini dəmlərini dimasını
        dative
        singular plural
        sound broken
        mənim (“my”) dəmimə dəmlərimə dimama
        sənin (“your”) dəminə dəmlərinə dimana
        onun (“his/her/its”) dəminə dəmlərinə dimasına
        bizim (“our”) dəmimizə dəmlərimizə dimamıza
        sizin (“your”) dəminizə dəmlərinizə dimanıza
        onların (“their”) dəminə or dəmlərinə dəmlərinə dimasına
        locative
        singular plural
        sound broken
        mənim (“my”) dəmimdə dəmlərimdə dimamda
        sənin (“your”) dəmində dəmlərində dimanda
        onun (“his/her/its”) dəmində dəmlərində dimanda
        bizim (“our”) dəmimizdə dəmlərimizdə dimamızda
        sizin (“your”) dəminizdə dəmlərinizdə dimanızda
        onların (“their”) dəmində or dəmlərində dəmlərində dimasında
        ablative
        singular plural
        sound broken
        mənim (“my”) dəmimdən dəmlərimdən dimamdan
        sənin (“your”) dəmindən dəmlərindən dimandan
        onun (“his/her/its”) dəmindən dəmlərindən dimasından
        bizim (“our”) dəmimizdən dəmlərimizdən dimamızdan
        sizin (“your”) dəminizdən dəmlərinizdən dimanızdan
        onların (“their”) dəmindən or dəmlərindən dəmlərindən dimasından
        genitive
        singular plural
        sound broken
        mənim (“my”) dəmimin dəmlərimin dimamın
        sənin (“your”) dəminin dəmlərinin dimanın
        onun (“his/her/its”) dəminin dəmlərinin dimasının
        bizim (“our”) dəmimizin dəmlərimizin dimamızın
        sizin (“your”) dəminizin dəmlərinizin dimanızın
        onların (“their”) dəminin or dəmlərinin dəmlərinin dimasının

        Etymology 4

          Borrowed from Arabic دَمْع (damʕ).

          Noun

          dəm (definite accusative dəmi, sound plural dəmlər, broken plural dəmu)

          1. (Classical Azerbaijani) tear (a drop of clear, salty liquid produced from the eyes by crying or irritation)
          Declension
          Declension of dəm
          singular plural
          sound broken
          nominative dəmdəmlərdəmu
          definite accusative dəmidəmləridəmunu
          dative dəmədəmlərədəmuya
          locative dəmdədəmlərdədəmuda
          ablative dəmdəndəmlərdəndəmudan
          definite genitive dəmindəmlərindəmunun
          Possessive forms of dəm
          nominative
          singular plural
          sound broken
          mənim (“my”) dəmim dəmlərim dəmum
          sənin (“your”) dəmin dəmlərin dəmun
          onun (“his/her/its”) dəmi dəmləri dəmusu
          bizim (“our”) dəmimiz dəmlərimiz dəmumuz
          sizin (“your”) dəminiz dəmləriniz dəmunuz
          onların (“their”) dəmi or dəmləri dəmləri dəmusu
          accusative
          singular plural
          sound broken
          mənim (“my”) dəmimi dəmlərimi dəmumu
          sənin (“your”) dəmini dəmlərini dəmunu
          onun (“his/her/its”) dəmini dəmlərini dəmusunu
          bizim (“our”) dəmimizi dəmlərimizi dəmumuzu
          sizin (“your”) dəminizi dəmlərinizi dəmunuzu
          onların (“their”) dəmini or dəmlərini dəmlərini dəmusunu
          dative
          singular plural
          sound broken
          mənim (“my”) dəmimə dəmlərimə dəmuma
          sənin (“your”) dəminə dəmlərinə dəmuna
          onun (“his/her/its”) dəminə dəmlərinə dəmusuna
          bizim (“our”) dəmimizə dəmlərimizə dəmumuza
          sizin (“your”) dəminizə dəmlərinizə dəmunuza
          onların (“their”) dəminə or dəmlərinə dəmlərinə dəmusuna
          locative
          singular plural
          sound broken
          mənim (“my”) dəmimdə dəmlərimdə dəmumda
          sənin (“your”) dəmində dəmlərində dəmunda
          onun (“his/her/its”) dəmində dəmlərində dəmunda
          bizim (“our”) dəmimizdə dəmlərimizdə dəmumuzda
          sizin (“your”) dəminizdə dəmlərinizdə dəmunuzda
          onların (“their”) dəmində or dəmlərində dəmlərində dəmusunda
          ablative
          singular plural
          sound broken
          mənim (“my”) dəmimdən dəmlərimdən dəmumdan
          sənin (“your”) dəmindən dəmlərindən dəmundan
          onun (“his/her/its”) dəmindən dəmlərindən dəmusundan
          bizim (“our”) dəmimizdən dəmlərimizdən dəmumuzdan
          sizin (“your”) dəminizdən dəmlərinizdən dəmunuzdan
          onların (“their”) dəmindən or dəmlərindən dəmlərindən dəmusundan
          genitive
          singular plural
          sound broken
          mənim (“my”) dəmimin dəmlərimin dəmumun
          sənin (“your”) dəminin dəmlərinin dəmunun
          onun (“his/her/its”) dəminin dəmlərinin dəmusunun
          bizim (“our”) dəmimizin dəmlərimizin dəmumuzun
          sizin (“your”) dəminizin dəmlərinizin dəmunuzun
          onların (“their”) dəminin or dəmlərinin dəmlərinin dəmusunun

          Further reading

          • “dəm” in Obastan.com.

          References

          1. ^ Starostin, Sergei; Dybo, Anna; Mudrak, Oleg (2003), “*Tạm-”, in Etymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8), Leiden; Cologne; New York: E.J. Brill

          Talysh

          Etymology 1

          Derived from Persian دم.

          Noun

          dəm

          1. moment

          Etymology 2

          Borrowed from Azerbaijani dəm.

          Noun

          dəm

          1. fume
          2. brew