czacz

Old Polish

Etymology

Derived from Proto-Slavic, assumed to be an imitative or children's nursery word. First attested in 1440.

Pronunciation

  • IPA(key): (10th–15th CE) /t͡ʃʲaːt͡ʃʲ/
  • IPA(key): (15th CE) /t͡ʃʲɒt͡ʃʲ/

Noun

czacz m animacy unattested

  1. (attested in Southern Borderlands, Lesser Poland, Greater Poland) prize for winning a race
    • 1440, rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza z rękopisu znajdującego się w zbiorach Biblioteki Klasztornej oo. Paulinów na Jasnej Górze pod sygn. II 25 z r. 1444, page 37v:
      Bravium […] est munus uel corona victorie proprie cacz […] Eciam bravium est precium quod datur cursori proprie czacz
      [Bravium […] est munus uel corona victorie proprie czacz […] Eciam bravium est precium quod datur cursori proprie czacz]
    • 1880-1894 [XV med.], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎[1], volume I, Lviv, page 63:
      In stadio... omnes quidem currunt, sed vnus accipit brauium zaclad, [c]zacz
      [In stadio... omnes quidem currunt, sed vnus accipit brauium zakład, [c]zacz]
    • 1874-1891 [1449], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[2], [3], [4], volume XXV, page 164:
      In stadio... omnes quidem currunt, sed vnus accipit brauium zaclad, [c]zacz
      [In stadio... omnes quidem currunt, sed vnus accipit brauium zakład, [c]zacz]
    • 1876-1929 [c. 1455], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎[5], volume XIV, Miechów, Kruchowo, page 494:
      Czacz brauium
      [Czacz bravium]
    • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 20r:
      Brauium est precium quod datur cursori vel est munus vel corona victorie czacz
      [Bravium est precium quod datur cursori vel est munus vel corona victorie czacz]
  2. payment for a messenger
    • 1440, rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza z rękopisu znajdującego się w zbiorach Biblioteki Klasztornej oo. Paulinów na Jasnej Górze pod sygn. II 25 z r. 1444, page 37v:
      Bravium […] est munus uel corona victorie proprie cacz […] Eciam bravium est precium quod datur cursori proprie czacz
      [Bravium […] est munus uel corona victorie proprie czacz […] Eciam bravium est precium quod datur cursori proprie czacz]
    • XV p. post., rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rękopisie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 3297, z r. 1476, page 34r:
      Brauium […] est munus uel corona victorie […] Eciam brauium dicitur precium quod datur cursori proprie czacz
      [Brauium […] est munus uel corona victorie […] Eciam brauium dicitur precium quod datur cursori proprie czacz]
    • XV p. post., Rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rękopisie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 1630, page 13v:
      Bravium […] est munus uel chorona victorie […] Eciam bravium est precium quod datur cursori proprie czacz
      [Bravium […] est munus uel chorona victorie […] Eciam bravium est precium quod datur cursori proprie czacz]

References