comitatus

English

Etymology

Unadapted borrowing from Latin comitatus, from comes (“companion”). Doublet of county, from Anglo-Norman/Old French.

Pronunciation

  • IPA(key): /kɒmɪˈteɪtəs/
    Rhymes: -eɪtəs

Noun

comitatus (plural comitatuses or comitati or comitatus)

  1. (historical) A group of warriors or nobles accompanying a king or other leader.
  2. (historical) A county, shire.

Latin

Pronunciation

Etymology 1

    Perfect active participle of comitor.

    Participle

    comitātus (feminine comitāta, neuter comitātum); first/second-declension participle

    1. having accompanied, guarded, served, attended
    Declension

    First/second-declension adjective.

    Derived terms

    Etymology 2

      Perfect passive participle of comitō.

      Participle

      comitātus (feminine comitāta, neuter comitātum); first/second-declension participle

      1. accompanied, guarded, served, attended
        • 29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 2.579–580:
          ‘ […] coniugiumque, domumque, patrēs, nātōsque vidēbit,
          Īliadum turbā et Phrygiīs comitāta ministrīs?’
          ‘And [Helen] will [again] see her husband, home, parents, and children, attended by her train: Trojan [women] and Phrygian slaves?’
          (An expression of surprise or indignation posed as a question.)
      Declension

      First/second-declension adjective.

      Etymology 3

        From comitor + -tus (forming action nouns).

        Noun

        comitātus m (genitive comitātūs); fourth declension

        1. company or troop of soldiers
        2. an escort or attending multitude, especially an imperial escort or retinue
        3. combination, association
        4. county
        Declension

        Fourth-declension noun.

        singular plural
        nominative comitātus comitātūs
        genitive comitātūs comitātuum
        dative comitātuī comitātibus
        accusative comitātum comitātūs
        ablative comitātū comitātibus
        vocative comitātus comitātūs
        Derived terms
        • comitātēnsis
        Descendants

        Further reading

        • “cŏmĭtātus¹”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
        • “cŏmĭtātus²”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
        • “comitātus¹”, in Charlton T. Lewis (1891), An Elementary Latin Dictionary, New York: Harper & Brothers
        • “comitātus²”, in Charlton T. Lewis (1891), An Elementary Latin Dictionary, New York: Harper & Brothers
        • “cŏmĭtātus¹”, in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette, pages 348/1–2.
        • “cŏmĭtātŭs²”, in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette, page 348/2.
        • "comitatus", in Charles du Fresne du Cange, Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition with additions by D. P. Carpenterius, Adelungius and others, edited by Léopold Favre, 1883–1887)
        • comitatus in Ramminger, Johann (16 July 2016 (last accessed)), Neulateinische Wortliste: Ein Wörterbuch des Lateinischen von Petrarca bis 1700‎[1], pre-publication website, 2005-2016
        • Niermeyer, Jan Frederik (1976), “comitatus”, in Mediae Latinitatis Lexicon Minus, Leiden, Boston: E. J. Brill, pages 207–209