brzeczka
Old Polish
Alternative forms
Etymology
Inherited from Proto-Slavic *brečьka. First attested in 1450.
Pronunciation
Noun
brzeczka f
- (attested in Lesser Poland, Southern Borderlands, Greater Poland, brewing) wort (malt extract from which beer is made)
- 1885-2024 [1463], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[2], volume V, page 12:
- Brzeczka braxalium
- [Brzeczka braxalium]
- 1885-2024 [XV p. post.], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[3], volume V, page 10:
- Brzyeczka braxivium
- [Brzyeczka braxivium]
- 1885-2024 [XV p. post.], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[4], volume V, page 9:
- *Wrzeczka brixinium
- [*Wrzeczka brixinium]
- 1450, rkps Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej o sygn. KP 224., Uście Solne, Lviv:
- Brzecka braxidium, id quod primo exit de braseo, cum coquitur cerevisia
- [Brzeczka braxidium, id quod primo exit de braseo, cum coquitur cerevisia]
- 1440, rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza z rękopisu znajdującego się w zbiorach Biblioteki Klasztornej oo. Paulinów na Jasnej Górze pod sygn. II 25 z r. 1444, page 38r:
- Braxibium […] dicitur esse illud quod primo exit de braseo cum coquitur ceruisia proprie brzeczka
- [Braxibium […] dicitur esse illud quod primo exit de braseo cum coquitur ceruisia proprie brzeczka]
- 1450, Piotr z Uścia, Rozariusz kapitulny, Ujście: Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej, sygn. Ms 224, page 30r:
- Braxidium […] et dicitur esse illud quod primo exit de braseo cum coquitur ceruisia proprie brzecka
- [Braxidium […] et dicitur esse illud quod primo exit de braseo cum coquitur ceruisia proprie brzeczka]
- [XV p. post.], rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rkpsie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 381, z r. 1457, page 40va:
- Braxibium […] dicitur quod prius exit de braseo cum quoquitur ceruisia vlg. br[z]aczka
- [Braxibium […] dicitur quod prius exit de braseo cum quoquitur ceruisia vlg. brzeczka]
- XV p. post., rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rękopisie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 3297, z r. 1476, page 34r:
- Braxibium […] dicitur esse illud quod prius exit de braseo cum coquitur ceruisia proprie brzeczka
- [Braxibium […] dicitur esse illud quod prius exit de braseo cum coquitur ceruisia proprie brzeczka]
- XV p. post., Rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rękopisie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 1630, page 14r:
- Braxidium […] dicitur esse illud quod primo exit de braseo vlg. brzeczca
- [Braxidium […] dicitur esse illud quod primo exit de braseo vlg. brzeczka]
- XV p. post., Wokabularz petersburski II, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.F.ch.XVI.12, page 9:
- Brixinium wrzeczka
- [Brixinium wrzeczka]
- XV p. post., Wokabularz petersburski III, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.Q.ch.XVI.32., page 10:
- Braxivium brzyeczka
- [Braxivium brzeczka]
- (attested in Greater Poland) sweet drink
- ca 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 87r:
- Nectar est dulcis potus vel claretum lauter getranck brzeczka secundum Polonos
- [Nectar est dulcis potus vel claretum lauter getranck brzeczka secundum Polonos]
- ca 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 87v:
- Nectar dulcis potus brzeczką
- [Nectar dulcis potus brzeczka]
Descendants
- Polish: brzeczka, brzedka (Middle Polish)
- → Old Ruthenian: бречка (brečka)
- Silesian: brzyczka
References
- Bańkowski, Andrzej (2000), “brzeczka”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- K. Nitsch, editor (1954), “brzeczka”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 168
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “brzeczka”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
- Ewa Deptuchowa, et al., editors (2023), “Brzeczka, Brzęczka, Wrzeczka”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Polish
Alternative forms
- brzedka (Middle Polish)
Etymology
Inherited from Old Polish brzeczka.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈbʐɛt͡ʂ.ka/
- (Middle Polish) IPA(key): (16th c.) /ˈbr̝ɛt͡ʂ.ka/, (17th–18th c.) /ˈbʐɛt͡ʂ.ka/
Audio: (file) - Rhymes: -ɛt͡ʂka
- Syllabification: brzecz‧ka
Noun
brzeczka f (related adjective brzeczkowy)
- (brewing) wort (liquid that arises during the early part of brewing beer or mead)
- (tanning) leather softener (liquid used in the tanning industry to soften animal skins)
- (obsolete, figuratively) synonym of napój
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | brzeczka | brzeczki |
| genitive | brzeczki | brzeczek |
| dative | brzeczce | brzeczkom |
| accusative | brzeczkę | brzeczki |
| instrumental | brzeczką | brzeczkami |
| locative | brzeczce | brzeczkach |
| vocative | brzeczko | brzeczki |
Descendants
- → Old Ruthenian: бречка (brečka)
Further reading
- “brzeczka”, in Wielki słownik języka polskiego[5] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “brzeczka”, in Polish dictionaries at PWN[6] (in Polish)
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “brzeczka”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “brzeczka”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “brzeczka”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “brzeczka”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 217
- brzeczka in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
Categories:
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish nouns
- Old Polish feminine nouns
- Lesser Poland Old Polish
- Southern Borderlands Old Polish
- Greater Poland Old Polish
- zlw-opl:Brewing
- Old Polish terms with quotations
- zlw-opl:Beverages
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Middle Polish
- Polish terms with audio pronunciation
- Rhymes:Polish/ɛt͡ʂka
- Rhymes:Polish/ɛt͡ʂka/2 syllables
- Polish lemmas
- Polish nouns
- Polish feminine nouns
- pl:Brewing
- Polish terms with obsolete senses
- Polish velar feminine nouns
- Polish nouns with reducible stem
- pl:Beverages