brózda

See also: brozda

Kashubian

Alternative forms

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *bōrzdà.

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈbroz.da/
    • Rhymes: -ozda
    • Syllabification: bróz‧da

    Noun

    brózda f (diminutive brózdka)

    1. furrow (narrow strip of soil cut off and laid down by a plough)
    2. furrow (deep wrinkle on the face)

    Further reading

    • Stefan Ramułt (1993) [1893], “brózda”, in Jerzy Trepczyk, editor, Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), 3 edition
    • Sychta, Bernard (1967), “brȯzda”, in Słownik gwar kaszubskich [Dictionary of Kashubian dialects] (in Polish), volumes 1 (A – Ǵ), Wrocław: Ossolineum, page 72
    • Jan Trepczyk (1994), “bruzda”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
    • Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “bruzda”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎[1]

    Old Polish

    Etymology

      Inherited from Proto-Slavic *bōrzdà. First attested in 1381.

      Pronunciation

      • IPA(key): (10th–15th CE) /brɔːzda/
      • IPA(key): (15th CE) /brozda/

      Noun

      brózda f

      1. (attested in Lesser Poland) furrow (narrow strip of soil cut off and laid down by a plough)
        • 1856-1870 [1381], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎[2], volume VIII, number 617:
          Quatuor milia br[z]osd colit violenter..., kmethones... quatuor milia brosd arrauerunt
          [Quatuor milia br[z]osd colit violenter..., kmethones... quatuor milia brozd arrauerunt]
        • 1856-1870 [1381], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎[3], volume VIII, number 977:
          Pro aracione granicierum et aracione agrorum CCCLX brosdi et omnes granicies destruxit
          [Pro aracione granicierum et aracione agrorum CCCLX brozdy et omnes granicies destruxit]
        • 1856-1870 [1382], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎[4], volume VIII, number 1404:
          Pro C brodz (pro brozd) per ultra granicies et VII *brodzdi
          [Pro C brozd (pro brozd) per ultra granicies et VII *brozdy]
        • 1856-1870 [1382], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎[5], volume VIII, number 1593:
          Pro I 1/2-r C... brosd[z]
          [Pro I 1/2-r C... brozd]
        • 1856-1870 [1388], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎[6], volume VIII, number 4878:
          Pro I 1/2 liris al. brozdi
          [Pro I 1/2 liris al. brozdy]
        • 1895 [1396], Archiwum Komisji Prawniczej. Collectanea ex Archivo Collegii Iuridici‎[7], volume VIIla, page 62:
          Marzansky contumax... pro brosdi
          [Marzanski contumax... pro brozdy]
        • 1856-1870 [1398], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎[8], volume VIII, number CCLIX 14:
          Pro IV milibus liris aratis vlg. brosdi
          [Pro IV milibus liris aratis vlg. brozdy]
        • 1856-1870 [1400], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎[9], volume VIII, number 11169:
          Pro CC *surcis dictis brosdi
          [Pro CC *surcis dictis brozdy]
        • 1877-1881 [1437], Władysław Wisłocki, editor, Katalog rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego, number 228, page 87:
          Brosda, skyba, strona lira
          [Brozda, skyba, strona lira]
        • 1877-1881 [1437], Władysław Wisłocki, editor, Katalog rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego, number 228, page 89:
          Prosda suleus
          [Brozda suleus]
        • 1868 [1443], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎[10], volume XIV (quotation in Old Polish; overall work in Polish, Latin, and Old Polish), page 100:
          Computavit liras al. brosd centum cum viginti novas et monstravit sibi ministeriali viginti sulcos al. zagonow
          [Computavit liras al. brosd centum cum viginti novas et monstravit sibi ministeriali viginti sulcos al. zagonow]
        • 1868 [1444], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎[11], volume XII (quotation in Old Polish; overall work in Polish, Latin, and Old Polish), page 133:
          Fecit centum et duos falcos al. broszd
          [Fecit centum et duos falcos al. brozd]
        • 1874-1891 [1448], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[12], [13], [14], volume XXIV, Częstochowa, page 352:
          Brosszdy sulcos
          [Brozdy sulcos]
        • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 45:
          Yako dwyema brosdoma quasi per duas araciunculas
          [Jako dwiema brozdoma quasi per duas araciunculas]
        • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 62:
          Prosdy (pro brosdy) sulci
          [Brozdy sulci]
        • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 84:
          Yakoby brosdy wywraczowal ad versandos sulcos
          [Yakoby brozda wywraczowal ad versandos sulcos]
        • 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 126r:
          Porca dicitur terra que eminet inter duos sulcos in agro vlg. brosda
          [Porca dicitur terra que eminet inter duos sulcos in agro vlg. brozda]
        • [XV p. post.], rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rkpsie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 381, z r. 1457, page 156va:
          [P]orca (...) est mater vel vxor porci vel terra dicitur que eminet inter duos sulcos in agro proprie broszda albo zagon Sed lira dicitur illud quod defossum est
          [[P]orca (...) est mater vel vxor porci vel terra dicitur que eminet inter duos sulcos in agro proprie brozda albo zagon Sed lira dicitur illud quod defossum est]
        • XV p. post., Rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rękopisie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 1630, page 40r:
          Crebro (...) dicitur illa terra que eminet inter duos sulcos vlg. brosda
          [Crebro (...) dicitur illa terra que eminet inter duos sulcos vlg. brozda]

      Descendants

      References

      Polish

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈbruz.da/
      • Rhymes: -uzda
      • Syllabification: bróz‧da

      Noun

      brózda f

      1. Pre-1936 spelling of bruzda.
      2. (Zagórze) alternative form of bruzda (“furrow”) (shallow and narrow ditch separating beds)
      3. (Middle Polish) wound
        Synonym: rana
      4. (Middle Polish) cleft in one's chin
      5. (Middle Polish) fingerprint

      Declension

      Declension of brózda
      singular plural
      nominative brózda brózdy
      genitive brózdy brózd
      dative bróździe brózdom
      accusative brózdę brózdy
      instrumental brózdą brózdami
      locative bróździe brózdach
      vocative brózdo brózdy

      Further reading

      Upper Sorbian

      Etymology

        Inherited from Proto-Slavic *bōrzdà.

        Pronunciation

        • IPA(key): /ˈbʀʊzda/
        • Rhymes: -ʊzda
        • Hyphenation: bróz‧da
        • Syllabification: bróz‧da

        Noun

        brózda f

        1. furrow

        Declension

        Derived terms

        nouns
        • brózdowak m inan
        verbs
        • brózdować impf
        • brózdźić impf

        Further reading

        • “brózda”, in Mudra corpus [Upper Sorbian–Czech dictionary] (in Czech), 2024–2026
        • “brózda” in Soblex