begiluze
Basque
Alternative forms
- begi-luze
Etymology
From begi (“eye”) + luze (“long”).
Pronunciation
- IPA(key): /beɡilus̻e/ [be.ɣ̞i.lu.s̻e] (Navarro-Lapurdian)
- IPA(key): /beɡiʎus̻e/ [be.ɣ̞i.ʎu.s̻e] (Gipuzkoan, Upper Navarre)
- IPA(key): /beɡiʎus̺e/ [be.ɣ̞i.ʎu.s̺e] (Biscayan)
- Rhymes: -us̻e, -e (most dialects)
- Rhymes: -us̺e, -e (Biscayan)
- Hyphenation: be‧gi‧lu‧ze
Adjective
begiluze (comparative begiluzeago, superlative begiluzeen, excessive begiluzeegi)
- nosy, curious
- Synonyms: muturluze, jakin-nahi
- (rare) envious
- Synonym: bekaitzi
- (rare) desiring more food than one can eat
Declension
| indefinite | singular | plural | proximal plural | ||
|---|---|---|---|---|---|
| absolutive | begiluze | begiluzea | begiluzeak | begiluzeok | |
| ergative | begiluzek | begiluzeak | begiluzeek | begiluzeok | |
| dative | begiluzeri | begiluzeari | begiluzeei | begiluzeoi | |
| genitive | begiluzeren | begiluzearen | begiluzeen | begiluzeon | |
| comitative | begiluzerekin | begiluzearekin | begiluzeekin | begiluzeokin | |
| causative | begiluzerengatik | begiluzearengatik | begiluzeengatik | begiluzeongatik | |
| benefactive | begiluzerentzat | begiluzearentzat | begiluzeentzat | begiluzeontzat | |
| instrumental | begiluzez | begiluzeaz | begiluzeez | begiluzeotaz | |
| inessive | anim. | begiluzerengan | begiluzearengan | begiluzeengan | begiluzeongan |
| inan. | begiluzetan | begiluzean | begiluzeetan | begiluzeotan | |
| locative | anim. | — | — | — | — |
| inan. | begiluzetako | begiluzeko | begiluzeetako | begiluzeotako | |
| allative | anim. | begiluzerengana | begiluzearengana | begiluzeengana | begiluzeongana |
| inan. | begiluzetara | begiluzera | begiluzeetara | begiluzeotara | |
| terminative | anim. | begiluzerenganaino | begiluzearenganaino | begiluzeenganaino | begiluzeonganaino |
| inan. | begiluzetaraino | begiluzeraino | begiluzeetaraino | begiluzeotaraino | |
| directive | anim. | begiluzerenganantz | begiluzearenganantz | begiluzeenganantz | begiluzeonganantz |
| inan. | begiluzetarantz | begiluzerantz | begiluzeetarantz | begiluzeotarantz | |
| destinative | anim. | begiluzerenganako | begiluzearenganako | begiluzeenganako | begiluzeonganako |
| inan. | begiluzetarako | begiluzerako | begiluzeetarako | begiluzeotarako | |
| ablative | anim. | begiluzerengandik | begiluzearengandik | begiluzeengandik | begiluzeongandik |
| inan. | begiluzetatik | begiluzetik | begiluzeetatik | begiluzeotatik | |
| partitive | begiluzerik | — | — | — | |
| prolative | begiluzetzat | — | — | — | |
Noun
begiluze anim
- a gossip (someone who likes to talk about other people's business)
- Synonyms: autubatzaile, berri-jario, berri-ontzi, ausikilari
- (rare, dated, euphemistic) the secret police
Declension
| indefinite | singular | plural | proximal plural | |
|---|---|---|---|---|
| absolutive | begiluze | begiluzea | begiluzeak | begiluzeok |
| ergative | begiluzek | begiluzeak | begiluzeek | begiluzeok |
| dative | begiluzeri | begiluzeari | begiluzeei | begiluzeoi |
| genitive | begiluzeren | begiluzearen | begiluzeen | begiluzeon |
| comitative | begiluzerekin | begiluzearekin | begiluzeekin | begiluzeokin |
| causative | begiluzerengatik | begiluzearengatik | begiluzeengatik | begiluzeongatik |
| benefactive | begiluzerentzat | begiluzearentzat | begiluzeentzat | begiluzeontzat |
| instrumental | begiluzez | begiluzeaz | begiluzeez | begiluzeotaz |
| inessive | begiluzerengan | begiluzearengan | begiluzeengan | begiluzeongan |
| locative | — | — | — | — |
| allative | begiluzerengana | begiluzearengana | begiluzeengana | begiluzeongana |
| terminative | begiluzerenganaino | begiluzearenganaino | begiluzeenganaino | begiluzeonganaino |
| directive | begiluzerenganantz | begiluzearenganantz | begiluzeenganantz | begiluzeonganantz |
| destinative | begiluzerenganako | begiluzearenganako | begiluzeenganako | begiluzeonganako |
| ablative | begiluzerengandik | begiluzearengandik | begiluzeengandik | begiluzeongandik |
| partitive | begiluzerik | — | — | — |
| prolative | begiluzetzat | — | — | — |
Further reading
- “begiluze”, in Euskaltzaindiaren Hiztegia [Dictionary of the Basque Academy] (in Basque), Euskaltzaindia [Royal Academy of the Basque Language]
- “begiluze”, in Orotariko Euskal Hiztegia [General Basque Dictionary], Euskaltzaindia, 1987–2005
Categories:
- Basque compound terms
- Basque 4-syllable words
- Basque terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Basque/us̻e
- Rhymes:Basque/us̻e/4 syllables
- Rhymes:Basque/e
- Rhymes:Basque/e/4 syllables
- Rhymes:Basque/us̺e
- Rhymes:Basque/us̺e/4 syllables
- Basque lemmas
- Basque adjectives
- Basque terms with rare senses
- Basque nouns
- Basque animate nouns
- Basque dated terms
- Basque euphemisms
- eu:People