barzo
See also: barzô
Kashubian
Etymology
Etymology tree
Borrowed from Middle Polish barzo. Compare Slovincian barzô.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈbar.zɔ/
- Rhymes: -arzɔ
- Syllabification: bar‧zo
Adverb
barzo (comparative barżi, superlative nôbarżi)
Further reading
- Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “bardzo”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi[1]
- “barzo”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022
Old Polish
Etymology
Etymology tree
From barzy + -o. First attested in the 14th century.
Pronunciation
Adverb
barzo
- (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland, Masovia) very
- Synonym: barz
- Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskietransliteration, transcription, Krakow, page 5a:
- A cdiszcy vøcz ten tho gisty czeszarsz tho vydzene y ten tho dzif gestcy gy on bil vsrzal, tedycz vøcz gestcy szø on bil themu barszo dzyuoual
- [A kdyżci więc ten to jisty cesarz to widzenie i ten to dziw jestci ji on był uźrzał, tedyć więc jestci się on był temu barzo dziwował]
- 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski[2], Krakow, Brodnia, page 35b:
- Iako barzo milowalem zakon twoy, panie (quomodo dilexi legem tuam, Domine Psal 118, 97), wszego dnya myslenie moie iest
- [Jako barzo miłowałem zakon twoj, Panie (quomodo dilexi legem tuam, Domine Psal 118, 97)! Wszego dnia myślenie moje jest]
- 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[3], volume I, Międzyrzec, Warsaw, page 492:
- Tako barszo adeo
- [Tako barzo adeo]
- c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskiescan transliteration, transcription, Miechów, page bv 40:
- Timy sloui mødresc faly... Nicolaia [z sk]utka duoiakego barzo znamenitego
- [Tymi słowy mędrzec fali... Nikołaja [z sk]utka dwojakiego barzo znamienitego]
- Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskietransliteration, transcription, Krakow, page 4b:
- A tako vøcz gego mila matuchna, gdiszcy gest gy ona bila porodzyla, tedycz vøcz ona gest bila k nemu barszo laskaue mouila
- [A tako więc jego miła matuchna gdyżci jest ji ona była porodziła, tedyć więc ona jest była k niemu barzo łaskawie mowiła]
- c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 133v:
- Summe barzo
- [Summe barzo]
- (attested in Lesser Poland, Greater Poland) completely, entirely
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]scan transliteration, transcription, numbers 77, 65:, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
- Vsliszal bog y wzga[r]dzal y ku niczemu przinosl barzo Israhel (ad nihilum redegit valde Israel)... y dal w *ioczstwo czescz gich y czudnoscz gich w *rocze neprzyaczelowi
- [Usłyszał Bog i wzga[r]dzał, i ku niczemu przyniosł barzo Israhel (ad nihilum redegit valde Israel)... I dał w jęcstwo cześć jich i cudność jich w ręce nieprzyjacielowi]
- c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 117:
- Ruta est quedam herba raute et est calida et sicca in tercio gradu dobre zyele czysczy oczy barzo vyelye
- [Ruta est quedam herba raute et est calida et sicca in tercio gradu dobre ziele czyści oczy barzo wiele]
- well, correctly
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[4], page 153:
- Palce miał wielebne, długie a barzo złączone (longi, generosi, bene iuncti)
- [Palce miał wielebne, długie a barzo złączone (longi, generosi, bene iuncti)]
- quickly
- 1930 [c. 1455], “Jos”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 23, 16:
- A tak barzo y richlo powstanye przecziw wam gnyew bozi (cito atque velociter consurget... furor domini)
- [A tak barzo i rychło powstanie przeciw wam gniew boży (cito atque velociter consurget... furor Domini)]
- a lot, much, many
- 1451-1455, Legenda o świętym Aleksym[5], line 36:
- A gdy szyą mv szyn narodzyl, ... then byl oczcza barszo lepszy
- [A gdy się mu syn narodził, ... ten był oćca barzo lepszy]
Derived terms
adverbs
Related terms
nouns
Descendants
- Polish: bardzo, barzo (Middle Polish, Central Greater Poland, Southern Greater Poland, Morownica, Masuria, Podlachia, Tykocin, Podhale, Zakopane, Zagórze, Babia Góra, Skawica, Southern Borderlands, Drohobych), bardzoj (Podegrodzie)
- Silesian: bardzo, barzo
References
- Boryś, Wiesław (2005), “bardzo”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Sławski, Franciszek (1958-1965), “bardzo”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
- Bańkowski, Andrzej (2000), “bardzo”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- Brückner, Aleksander (1927), “bardzo”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “(bardzo) bar-zo”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
- Ewa Deptuchowa, et al., editors (2023), “(bardzo) barzo”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Polish
Pronunciation
- (Middle Polish) IPA(key): /ˈbar.zɔ/
- (Greater Poland):
- (Central Greater Poland) IPA(key): [ˈbar.zɔ]
- (Southern Greater Poland) IPA(key): [ˈbar.zɔ]
- (Masovia):
- (Lesser Poland):
- (Goral):
- (Podhale) IPA(key): [ˈbar.zɔ], [ˈba.r̝o]
- (Zagórze) IPA(key): [ˈbar.zɔ]
- (Babia Góra) IPA(key): [ˈbar.zɔ]
- (Goral):
- (Borderlands):
- (Southern Borderlands) IPA(key): [ˈbar.zɔ]
Adverb
barzo (not comparable)
- (Middle Polish, Central Greater Poland, Southern Greater Poland, Morownica, Masuria, Podlachia, Tykocin, Podhale, Zakopane, Zagórze, Babia Góra, Skawica, Southern Borderlands, Drohobych) alternative form of bardzo (“very”)
- (Middle Polish) alternative form of bardzo (“fast, quickly”)
Further reading
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “barzo, bardzo”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Jan Karłowicz (1900), “bardzo”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 50
- Józefa Kobylińska (2001), “barzo”, in Marian Kucała, editor, Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej)[6] (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, →ISBN, page 4
Romanian
Pronunciation
- IPA(key): /ˈbar.zo/
- Rhymes: -arzo
- Hyphenation: bar‧zo
Noun
barzo f
- vocative singular of barză
Silesian
Pronunciation
- IPA(key): /ˈbar.zɔ/
Audio: (file) - Rhymes: -arzɔ
- Syllabification: bar‧zo
Adverb
barzo
- alternative form of bardzo
Further reading
- barzo in silling.org
Turkish
Etymology
(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.).
Pronunciation
- IPA(key): /ˈbaɾ.zo/
- Hyphenation: bar‧zo
Noun
barzo (definite accusative barzoyu, plural barzolar)
Declension
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Further reading
- Nişanyan, Sevan (2002–), “barzo”, in Nişanyan Sözlük
Categories:
- Kashubian terms derived from Proto-Slavic
- Kashubian terms derived from Middle Polish
- Kashubian terms derived from the Proto-Indo-European root *mreǵʰ-
- Kashubian terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Kashubian terms derived from Proto-Indo-European
- Kashubian terms borrowed from Middle Polish
- Kashubian terms derived from Old Polish
- Kashubian terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Kashubian/arzɔ
- Rhymes:Kashubian/arzɔ/2 syllables
- Kashubian lemmas
- Kashubian adverbs
- Kashubian comparable adverbs
- Old Polish terms suffixed with -o
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *mreǵʰ-
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish adverbs
- Lesser Poland Old Polish
- Sieradz-Łęczyca Old Polish
- Greater Poland Old Polish
- Masovia Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- Middle Polish
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Central Greater Poland Polish
- Southern Greater Poland Polish
- Masuria Polish
- Podlachia Polish
- Podhale Polish
- Zagórze Polish
- Babia Góra Polish
- Southern Borderlands Polish
- Polish lemmas
- Polish adverbs
- Polish uncomparable adverbs
- Polish degree adverbs
- Polish manner adverbs
- Romanian terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Romanian/arzo
- Rhymes:Romanian/arzo/2 syllables
- Romanian non-lemma forms
- Romanian noun forms
- Silesian terms with IPA pronunciation
- Silesian terms with audio pronunciation
- Rhymes:Silesian/arzɔ
- Rhymes:Silesian/arzɔ/2 syllables
- Silesian lemmas
- Silesian adverbs
- Turkish terms with IPA pronunciation
- Turkish lemmas
- Turkish nouns
- Turkish derogatory terms