atxiki

Basque

Alternative forms

Etymology

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

Pronunciation

  • IPA(key): /at͡ʃiki/ [a.t͡ʃi.ki]
  • Rhymes: -iki, -i
  • Hyphenation: a‧txi‧ki

Verb

atxiki du, zaio (imperfect participle atxikitzen, future participle atxikiko, short form atxiki, verbal noun atxikitze)

  1. (zaio) to stick to, adhere
  2. (du) to keep, to maintain

Conjugation

Conjugation of atxiki (NOR-NORI paradigm)
Expand all forms NOR (absolutive) NORI (dative)
1st sg 2nd sg fam. 3rd sg 1st pl 2nd sg 2nd pl 3rd pl
Mood / Tense ni hi hura gu zu zuek haiek
Indicative Indicative
Present ― hatxekit datxekit ― zatxezkit zatxezkidate datxezkit niri 1st sg
natxekik/n ― datxekik/n gatxezkik/n ― ― datxezkik/n hiri 2nd sg fam.
Present natxekio hatxekio datxekio gatxezkio zatxezkio zatxezkiote datxezkio hari 3rd sg
― hatxekigu datxekigu ― zatxezkigu zatxezkigute datxezkigu guri 1st pl
natxekizu ― datxekizu gatxezkizu ― ― datxezkizu zuri 2nd sg
natxekizue ― datxekizue gatxezkizue ― ― datxezkizue zuei 2nd pl
natxekie hatxekie datxekie gatxezkie zatxezkie zatxezkiete datxezkie haiei 3rd pl
Past ― hentxekidan zetxekidan ― zentxezkidan zentxezkidaten zetxezkidan niri 1st sg
nentxekian/nan ― zetxekian/nan gentxezkian/nan ― ― zetxezkian/nan hiri 2nd sg fam.
Past nentxekion hentxekion zetxekion gentxezkion zentxezkion zentxezkioten zetxezkion hari 3rd sg
― hentxekigun zetxekigun ― zentxezkigun zentxezkiguten zetxezkigun guri 1st pl
nentxekizun ― zetxekizun gentxezkizun ― ― zetxezkizun zuri 2nd sg
nentxekizuen ― zetxekizuen gentxezkizuen ― ― zetxezkizuen zuei 2nd pl
nentxekien hentxekien zetxekien gentxezkien zentxezkien zentxezkieten zetxezkien haiei 3rd pl
Conditional
―
Hypothetic cons. ― hentxekidake letxekidake ― zentxezkidake zentxezkidakete letxezkidake niri 1st sg
nentxekiake/nake ― letxekiake/nake gentxezkiake/nake ― ― letxezkiake/nake hiri 2nd sg fam.
Hypothetic cons. nentxekioke hentxekioke letxekioke gentxezkioke zentxezkioke zentxezkiokete letxezkioke hari 3rd sg
― hentxekiguke letxekiguke ― zentxezkiguke zentxezkigukete letxezkiguke guri 1st pl
nentxekizuke ― letxekizuke gentxezkizuke ― ― letxezkizuke zuri 2nd sg
nentxekizueke ― letxekizueke gentxezkizueke ― ― letxezkizueke zuei 2nd pl
nentxekieke hentxekieke letxekieke gentxezkieke zentxezkieke zentxezkiekete letxezkieke haiei 3rd pl
Past cons.
―
Potential Potential
Present
―
Hypothetic
―
Past
―
Subjunctive Subjunctive
Present
―
Past
―
Imperative Imperative
Present ― ― betxekit ― ― ― betxezkit niri 1st sg
― ― betxekik/n ― ― ― betxezkik/n hiri 2nd sg fam.
Present ― ― betxekio ― ― ― betxezkio hari 3rd sg
― ― betxekigu ― ― ― betxezkigu guri 1st pl
― ― betxekizu ― ― ― betxezkizu zuri 2nd sg
― ― betxekizue ― ― ― betxezkizue zuei 2nd pl
― ― betxekie ― ― ― betxezkie haiei 3rd pl
Conjugation of atxiki (NOR-NORI allocutive paradigm)
Expand all forms NOR (absolutive) NORI (dative)
1st sg 3rd sg 1st pl 3rd pl
Mood / Tense ni hura gu haiek
Indicative Indicative
Present ― zatxekidak/n
zetxekidak/n
― zatxezkidak/n
zetxezkidak/n
niri 1st sg
Present natxekiok/n zatxekiok/n
zetxekiok/n
gatxezkiok/n zatxezkiok/n
zetxezkiok/n
hari 3rd sg
― zatxekiguk/n
zetxekiguk/n
― zatxezkiguk/n
zetxezkiguk/n
guri 1st pl
natxekiek/n zatxekiek/n
zetxekiek/n
gatxezkiek/n zatxezkiek/n
zetxezkiek/n
haiei 3rd pl
Past ― zetxekidaan/nan ― zetxezkidaan/nan niri 1st sg
Past nentxekioan/nan zetxekioan/nan gentxezkioan/nan zetxezkioan/nan hari 3rd sg
― zetxekiguan/nan ― zetxezkiguan/nan guri 1st pl
nentxekiean/nan zetxekiean/nan gentxezkiean/nan zetxezkiean/nan haiei 3rd pl
Hypothetic cons. ― letxekidakek/n ― letxezkidakek/n niri 1st sg
Hypothetic cons. nentxekiokek/n letxekiokek/n gentxezkiokek/n letxezkiokek/n hari 3rd sg
― letxekigukek/n ― letxezkigukek/n guri 1st pl
nentxekiekek/n letxekiekek/n gentxezkiekek/n letxezkiekek/n haiei 3rd pl
Past cons.
―
Potential Potential
Present
―

Derived terms

  • atxikidura
  • atxikimendu
  • atxikipen
  • atxikitasun
  • atxikitzaile
  • atxikitze

Noun

atxiki inan

  1. (Basque pelota) A foul committed when the ball is grabbed.
  2. puff, hit (of a cigarette)
    Synonym: zupada

Declension

Declension of atxiki (inan V-stem)
indefinite singular plural proximal plural
absolutive atxiki atxikia atxikiak atxikiok
ergative atxikik atxikiak atxikiek atxikiok
dative atxikiri atxikiari atxikiei atxikioi
genitive atxikiren atxikiaren atxikien atxikion
comitative atxikirekin atxikiarekin atxikiekin atxikiokin
causative atxikirengatik atxikiarengatik atxikiengatik atxikiongatik
benefactive atxikirentzat atxikiarentzat atxikientzat atxikiontzat
instrumental atxikiz atxikiaz atxikiez atxikiotaz
inessive atxikitan atxikian atxikietan atxikiotan
locative atxikitako atxikiko atxikietako atxikiotako
allative atxikitara atxikira atxikietara atxikiotara
terminative atxikitaraino atxikiraino atxikietaraino atxikiotaraino
directive atxikitarantz atxikirantz atxikietarantz atxikiotarantz
destinative atxikitarako atxikirako atxikietarako atxikiotarako
ablative atxikitatik atxikitik atxikietatik atxikiotatik
partitive atxikirik — — —
prolative atxikitzat — — —

Derived terms

  • atxiki handi
  • atxiki txiki

Further reading

  • “atxiki”, in Euskaltzaindiaren Hiztegia [Dictionary of the Basque Academy] (in Basque), Euskaltzaindia [Royal Academy of the Basque Language]
  • “atxiki”, in Orotariko Euskal Hiztegia [General Basque Dictionary], Euskaltzaindia, 1987–2005