altus

See also: Altus

Esperanto

Pronunciation

  • IPA(key): /ˈaltus/
  • Audio:(file)
  • Rhymes: -altus
  • Syllabification: al‧tus

Verb

altus

  1. conditional of alti

Latin

Etymology

    Inherited from Proto-Italic *altos, from Proto-Indo-European *h₂eltós, a verbal adjective from the root *h₂el- (“grow, nourish”); compare Proto-Germanic *aldaz, whence English old.[1]

    Perfect passive participle of alō.

    Pronunciation

    Adjective

    altus (feminine alta, neuter altum, comparative altior, superlative altissimus, adverb altē); first/second-declension adjective

    1. characterized by relatively great verticality (as either seen from below or above) [with accusative or genitive or ablative (of measurement)] [first attested in Livius Andronicus][1]:
      1. tall, lofty; high (of measurement)
        Synonyms: prōcērus, sublīmis, celsus, excelsus
        Antonyms: brevis, humilis, parvus, dēmissus
        • 86 BCE – c. 35 BCE, Gaius Sallustius Crispus, Historiae 4.39:
          clausi lateribus pedem altis
          (please add an English translation of this quotation)
        • c. 15 BCE, Vitruvius, De architectura 3.4:
          Supra epistylium conlocandi sunt triglyphi cum suis metopis, alti unius et dimidiati moduli, lati in fronte unius moduli, […]
          (please add an English translation of this quotation)
        • c. 15 BCE, Vitruvius, De architectura 10.13.5:
          Maiorem vero turrem altam cubitorum CXX, […]
          (please add an English translation of this quotation)
        • 4 CE – c. 70 CE, Columella, De re rustica 8.14.1:
          cohors ab omni cetero pecore secreta clauditur, alta novem pedum maceria porticibusque circumdata, ita ut in aliqua parte sit cella custodis.
          (please add an English translation of this quotation)
        • 77 CE – 79 CE, Plinius Maior, Naturalis Historia 36.13.19:
          singula latera pedum lata tricenum, alta quinquagenum,
          (please add an English translation of this quotation)
      2. deep, profound
        Synonym: profundus
        Antonyms: brevis, tenuis
        • 4th c./5th c. AD, Palladius, Opus agriculturae 2.10.3:
          Quod si scrobes fieri placeat, faciemus tribus pedibus altas, duobus semis latas, tribus longas.
          (please add an English translation of this quotation)
    2. (rare) old, ancient, long gone[2] [first attested in Accius][1]
      Synonyms: vetus, antīquus
      • 45 BCE, Cicero, De finibus bonorum et malorum 5.3:
        Me quidem ad altiorem memoriam Oedipodis huc venientis et illo mollissimo carmine quaenam essent ipsa haec loca requirentis species quaedam commovit, inaniter scilicet, sed commovit tamen.
        (please add an English translation of this quotation)
      • 29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 6.500–501:
        ‘Dēiphobe armipotēns, genus altō ā sanguine Teucrī,
        quis tam crūdēlīs optāuit sūmere poenās? […] ’
        (please add an English translation of this quotation)
      • 29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 9.696–698:
        Et prīmum Antiphatēn (is enim sē prīmus agēbat),
        Thēbānā dē mātre nothum Sarpēdonis altī,
        coniectō sternit iaculō: […]
        (please add an English translation of this quotation)
      • 8 CE, Ovidius, Fasti 4.305:
        Claudia Quinta genus Clauso referebat ab alto
        (please add an English translation of this quotation)
      • c. 90 CE, Valerius Flaccus, Argonautica 3.201–203:
        ‘di, precor, hunc regem aut aeque delegerit alta
        fors mihi gente satum, magnusque et flebilis urbi
        conciderit.’
        (please add an English translation of this quotation)
      • c. 4 BCE – 65 CE, Seneca Minor, Hercules furens 338–339:
        […] ; nobiles non sunt mihi
        avi nec altis inclitum titulis genus.
        (please add an English translation of this quotation)
    3. (transferred senses):
      1. high-born, lofty, noble
        Synonyms: nōbilis, generōsus, magnus
        Antonyms: sordidus, humilis
      2. high-minded, magnanimous, great
        Synonym: magnanimus
      3. (of sleep, dreams, quietness, peace, etc.) deep, sound
        • 61 CE – 65 CE, Lucanus, Pharsalia 1.249–251:
          Pax alta per omnes
          et tranquilla quies populos: nos praeda furentum
          primaque castra sumus.
          (please add an English translation of this quotation)
      4. (of knowledge, intellect, arts, etc.) deep, perfected, masterful
      5. (of breath) deep
        • 170 BCE – c. 86 BCE, Accius, Medea 1–2:
          tanta moles labitur
          fremibunda ex alto ingenti sonitu et spiritu.
          (please add an English translation of this quotation)
      6. (of the voice) high, shrill, loud, clear
        • 170 BCE – c. 86 BCE, Accius, Medea 1–2:
          tanta moles labitur
          fremibunda ex alto ingenti sonitu et spiritu.
          (please add an English translation of this quotation)
      7. (of the night) dark, gloomy
        Synonyms: pressus, obscūrus
        • c. 40 CE, Seneca Minor, Consolatio ad Marciam 26.3:
          Coimus omnes in unum uidemusque non alta nocte circumdati nil apud uos, ut putatis, optabile, nil excelsum, nil splendidum, sed humilia cuncta et grauia et anxia et quotam partem luminis nostri cernentia!
          (please add an English translation of this quotation)

    Declension

    First/second-declension adjective.

    Derived terms

    Descendants

    Participle

    altus (feminine alta, neuter altum); first/second-declension participle

    1. nourished, having been nourished
    2. fed, having been fed, maintained, having been maintained, developed, having been developed
    3. kept, having been kept, supplied with necessities, having been supplied with necessities, supported financially, having been supported financially

    Declension

    First/second-declension adjective.

    References

    1. ↑ 1.0 1.1 1.2 De Vaan, Michiel (2008), “altus”, in Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 7), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 35
    2. ^ Nonius, De compendiosa doctrina 237.19-25: “Altum, vetus, anticum”
    3. ^ Bartoli, Matteo Giulio (2000), Aldo Duro, editor, Il Dalmatico, Rome: Istituto della Enciclopedia Italiana Fondata da Giovanni Treccani S.p.a., →OCLC, page 313: “ju͡ọ́lt 45: alto; femm. u͡ọ́lta 47; avv. in ált 47 in alto”

    Further reading

    • “altus (adjective)”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
    • “altus (participle)”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
    • “altus”, in Charlton T. Lewis (1891), An Elementary Latin Dictionary, New York: Harper & Brothers
    • “altus”, in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette.
    • "altus", in Charles du Fresne du Cange, Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition with additions by D. P. Carpenterius, Adelungius and others, edited by Léopold Favre, 1883–1887)
    • Carl Meißner; Henry William Auden (1894), Latin Phrase-Book‎[1], London: Macmillan and Co.
      • (ambiguous) to study the commonplace: cogitationes in res humiles abicere (De Amic. 9. 32) (Opp. alte spectare, ad altiora tendere, altum, magnificum, divinum suspicere)
      • (ambiguous) what he said made a deep impression on..: hoc verbum alte descendit in pectus alicuius
      • (ambiguous) to go a long way back (in narrative): longe, alte (longius, altius) repetere (either absolute or ab aliqua re)
      • (ambiguous) to put to sea: vela in altum dare (Liv. 25. 27)