ażby

See also: azby

Old Polish

Etymology

    From aż + -by. First attested in the 14th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /aʒʲbi/
    • IPA(key): (15th CE) /aʒʲbi/

    Conjunction

    ażby

    1. (attested in Lesser Poland) (In unreal clauses) until
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 93, 13, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Blogoslawoni czlowek, iegosz ti navczisz, gospodne, y s twego zakona navczisz gy. By vcogil iemu ote dnow zlich, aszbi v[o]copan bil grzesznemu dol (ut mitiges ei a diebus malis, donec fodiatur peccatori fovea)
        [Błogosławiony człowiek, jegoż ty nauczysz, Gospodnie, i z twego zakona nauczysz ji. By ukojił jemu ote dniow złych, ażby u[o]kopan był grzesznemu doł (ut mitiges ei a diebus malis, donec fodiatur peccatori fovea)]
    2. in order to, so that
      • 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[1], [2], [3], volume XXII, page 247:
        Chcze on, bichom mi tako wnątrz syą przecziwyenstwu radowaly, aschbichom y zewnątrz tho pocazowaly ludzem
        [Chce on, bychom my tako wnątrz się przeciwieństwu radowali, ażbychom i zewnątrz to pokazowali ludziem]
      • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 32, 5:
        Poszylacz nynye w poselstwye k tobye, ku panu swemu, azbi[ch] nalazl myloszcz przed twym oblyczym (mittoque nunc legationem ad dominum meum, ut inveniam gratiam in conspectu tuo)
        [Posyłam ninie w poselstwie k tobie, ku Panu swemu, ażby[ch] nalazł miłość przed twym obliczym (mittoque nunc legationem ad Dominum meum, ut inveniam gratiam in conspectu tuo)]
    3. (In unreal clauses) if
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[4], page 236:
        Nie może nikt tych znamion czynić, ktore ty czynisz, ażby bog s nim był (nemo... potest haec signa facere, quae tu facis, nisi fuerit deus cum eo Jo 3, 2)
        [Nie może nikt tych znamion czynić, ktore ty czynisz, ażby Bog s nim był (nemo... potest haec signa facere, quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo Jo 3, 2)]

    Descendants

    • Polish: ażby, ażeby (Middle Polish), azby (Near Masovian, Łukowiec) (Middle Polish)

    References

    Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish ażby. By surface analysis, aż + -by.

      Pronunciation

      Conjunction

      ażby

      1. (Middle Polish) (In unreal clauses) until
      2. (Middle Polish) in order to, so that

      Particle

      ażby

      1. (Middle Polish) question particle

      Further reading